Een vrachtschip vaart op 9 augustus 2026 door de Cocoli-sluis van het Panamakanaal. (Foto: AP)
De Panama Canal Authority (ACP) heeft aangekondigd dat het Panamakanaal, een cruciale wereldwijde handelsroute die de Atlantische en Stille Oceaan verbindt, vanaf 3 september het aantal schepen dat dagelijks kan passeren zal worden verminderen. Door een aanhoudende ernstige droogte, versterkt door het El Niño-weerfenomeen, slinken de watervoorraden die nodig zijn voor de bediening van het kanaal. Het aantal doorgangen wordt eerst teruggebracht van 36 naar 34 schepen per dag, en vanaf 15 september verder verlaagd naar 32.

De droogte in Midden-Amerika is uitzonderlijk zwaar dit jaar en wordt toegeschreven aan El Niño, een klimaatgebeurtenis die zorgt voor verhoogde watertemperaturen in het centrale en oostelijke deel van de evenaar in de Stille Oceaan. Deze veranderingen hebben wereldwijde effecten op windpatronen, luchtdruk en neerslag, wat leidt tot minder regenval in het stroomgebied van het kanaal.

Het Panamakanaal verwerkt ongeveer vijf procent van de wereldwijde maritieme handel en circa veertig procent van het containervervoer van de Verenigde Staten. Het kanaal is afhankelijk van regenwater dat zich verzamelt in twee kunstmatige meren, die essentieel zijn voor het functioneren van de sluizen.

De beheerder van het kanaal, de Panama Canal Authority, benadrukte dat de lagere dan verwachte neerslag in het stroomgebied heeft geleid tot noodzakelijke maatregelen om de lange termijn duurzaamheid van het kanaal te waarborgen. Naast het verminderen van het aantal schepen, zijn er ook al waterbesparende maatregelen genomen, zoals het verlagen van de maximale diepgang van de grootste schepen.

Eerdere droogteperiodes hebben ook al geleid tot beperkingen in het scheepvaartverkeer. Zo werden in voorgaande jaren vergelijkbare maatregelen genomen om het waterverbruik te beperken en de waterreserves te beschermen. Nu deze droogte samenvalt met een van de sterkste El Niño's in de recente geschiedenis, lijken de uitdagingen voor het kanaal groter dan ooit.

De situatie heeft directe impact op de wereldhandel en logistiek, aangezien het Panamakanaal een vitale schakel is in de goederenstromen tussen Amerika, Azië en Europa. Tegelijkertijd heeft het ook gevolgen voor de economieën in Midden-Amerika. Zo plaatste Honduras woensdag 80 procent van zijn grondgebied in staat van droogte-alarm.

Het schip Sirius Leader vaart door de Miraflores-sluis tijdens de doorvaart door het Panamakanaal. (Getty Images)

Panamakanaal
Het Panamakanaal, geopend in 1914, is afhankelijk van regenwater dat wordt opgevangen in het Gatún- en Alhajuela-meer. Tijdens eerdere droge periodes, zoals in 2019 en 2023, werden vergelijkbare beperkingen doorgevoerd om het waterniveau op peil te houden. Deze maatregelen varieerden van het verminderen van het aantal schepen tot het aanpassen van scheepsdiepgangen om minder water te verbruiken.

De droogteproblemen worden steeds ernstiger door klimaatverandering en onregelmatige neerslagpatronen. Het kanaalbeheer werkt daarom aan langetermijnoplossingen zoals het verbeteren van waterbeheer en investeringen in infrastructuur om de impact van droogte te verminderen.

Met het huidige El Niño-waarschuwingen lijkt het Panamakanaal opnieuw geconfronteerd te worden met forse uitdagingen om de doorstroming van het internationale scheepvaartverkeer veilig te stellen.