Hans Breeveld
Minister Diana Pokie maakte recentelijk bekend dat het ministerie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting (Sozavo) - waar zij de scepter zwaait - sinds 2020 ongeveer 2000 incorrecte gevallen, rond sociale uitkeringen heeft getraceerd en opgelost. Hierdoor is dus ook het bestand met ongeveer 2000 dossiers opgeschoond. De minister kondigde bij die gelegenheid aan dat er voortaan een verscherpte controle zal zijn op sociale uitkeringen. Ook is er een communicatie-unit ingesteld waar burgers met hun problemen terecht kunnen. Allemaal ontwikkelingen die structureel van karakter kunnen zijn als opeenvolgende regeringen daarmee doorgaan. Zij mogen zeker als wapenfeiten genoteerd worden en haast in één adem worden genoemd met de introductie van de Moni Karta door minister Christine Polak.

Jammer dat er geen verdere perfectionering heeft plaatsgevonden van het vernieuwend denken van minister Polak. Tot in onze dagen hebben we nog het gerommel met trommels vol geld om mensen in de districten uit te betalen. Dat daarbij door langvingerige ambtenaren ongegeneerd met die trommels vol geld, dat bedoeld is voor minder draagkrachtigen, kon worden gefrommeld, is een aanfluiting. Zeker verdienen de huidige verbeteringen op Sozavo extra vermelding. Ik doe dat echter schoorvoetend, want de kans is groot dat wij zaken die als vanzelfsprekend zouden moeten gebeuren de hemel in prijzen, simpel omdat nog te veel ministeries het noodzakelijke nalaten te doen.

Polak heeft haar deel gedaan; daarna moesten Sozavo en andere instellingen inkomen met hun (resterend) deel. Zo zou het voor ons allen van belang zijn dat het absoluut grootste deel van de Surinaamse bevolking niet alleen geletterd is, maar ook deel uitmaakt van de door de Centrale Bank aangeprezen financiële inclusie.

Bij de aankondiging dat er voortaan verscherpte controle zal zijn op sociale uitkeringen, gaf minister Diana Pokie aan dat zij gehoord heeft dat enkele ontvangers van sociale uitkeringen zich soms geïrriteerd afvragen: San yu e diki diki so? (Waarom bemoei jij je met zaken die je niet aangaan?) Of: Waarom al dat gesnuffel in mijn zaken? Uitkeringsafhankelijke personen die dit zeggen en dus geen of minder controle willen, begrijpen niet dat elke cent die de overheid uitgeeft verantwoord moet worden. Ze leven kennelijk nog in de tijd van: “Winti way, lanti pay”, zonder te begrijpen dat dit niet eindeloos gehandhaafd kan worden. Zij zien kennelijk sociale uitkeringen als een salaris dat zij naar eigen inzicht en believen kunnen uitgeven.

Een salaris ontvang je als je in een bepaalde periode een daarvoor afgesproken prestatie hebt geleverd. Als persoon of als gezin ben je niemand verantwoording verschuldigd over de besteding van dat geld. Als je dat onverantwoord uitgeeft en prematuur zonder geld komt te zitten, is dat jouw verantwoordelijkheid. In deze situatie zou leren budgetteren een oplossing kunnen bieden. Als je echter vanwege te weinig inkomsten afhankelijk wordt van sociale uitkeringen, dan is de overheid verplicht na te gaan hoe u het geld van de overheid hebt besteed. Al was het maar om te voorkomen dat dat geld in een bodemloze put verdwijnt.

Als het goed is, zou elke regering ervoor moeten zorgen dat na haar regeerperiode relatief minder mensen afhankelijk zouden moeten zijn van een sociale uitkering. In de ideale situatie zouden slechts mindervaliden, eventueel bejaarden en tijdelijk werklozen nog van een sociale uitkering afhankelijk moeten zijn.

De aankondiging van minister Pokie dat Suriname van plan is in samenwerking met de Braziliaanse regering een Surinaamse versie van de Bolsa Família in Suriname uit te voeren, moet zeker toegejuicht worden. Suriname krijgt daardoor de kans structurele armoede terug te dringen. Mensen die vinden dat de overheid zich te veel ‘bemoeit’ met de besteding van sociale uitkeringen, doen er goed aan daaraan te wennen. Als er namelijk in een programma erg wordt ‘bemoeid’ met wat met overheidsgeld gebeurt, dan is dat wel in het Bolsa Família-programma.

Middels dit programma wil de overheid extreme armoede, armoede, honger en sociale ongelijkheid binnen afzienbare tijd bestrijden dan wel terugdringen. Arme gezinnen krijgen middels dit programma op reguliere basis geld, maar moeten ervoor zorgen dat hun kinderen naar school gaan, medische zorg krijgen en waar mogelijk ook deelnemen aan sport en culturele activiteiten. De keerzijde van de medaille is dat overheidsfunctionarissen erop moeten toezien dat de gelden die de gezinnen krijgen ook gebruikt worden voor het gezin, m.n. de kinderen.

In Lula’s eerste periode als president van Brazilië is de extreme armoede met 50% gedaald. Dat kwam niet alleen vanwege de Bolsa Família, maar door Lula’s armoedebeleid. Onderdeel daarvan was het realiseren van o.a. de economische groei, het vergroten van de werkgelegenheid en het verhogen van het minimumloon. Lula was succesvol met het terugdringen van de extreme armoede en de armoede in Brazilië, omdat gezinnen zich hielden aan gemaakte afspraken wat betreft de besteding van ontvangen gelden door de gezinnen. En daar hoorde “diki diki” door de overheid erbij.

Hans Breeveld