Wat 27 jaar ondernemerschap mij leerde

In een gesprek met mijn kleindochter vertelde ik haar onlangs over de afgelopen 27 jaar waarin ik actief ben geweest op de Surinaamse arbeidsmarkt. Ik vertelde haar dat ik naast successen en mooie hoogtepunten ook diepe dalen heb gekend. Vooral in mijn beginjaren moest ik de Surinaamse arbeidsmarkt nog leren kennen. Waar lagen de kansen en waar zaten de valkuilen? Als jonge ondernemer ontdekte ik dat ondernemerschap niet alleen draait om hard werken en kansen zien, maar ook om risico’s nemen, verantwoordelijkheid dragen en soms offers brengen.

“Werk hard en wees spaarzaam” was de boodschap die mijn ouders ons meegaven. Die waarde kwam mij als jonge ondernemer goed van pas. Ik ging persoonlijk bij bedrijven langs, vertelde over mijn onderneming en wat ik voor hen kon betekenen. Ik wilde vertrouwen opbouwen en vooral laten zien dat Flexible een betrouwbare partner was. Bij een aantal opdrachtgevers werden de betalingstermijnen helaas niet altijd nageleefd. Wanneer een opdrachtgever niet op tijd betaalde, had ik één uitgangspunt: de uitzendkracht mocht daar niet de dupe van worden.

Iedere maand schoot ik daarom het loon van de uitzendkrachten voor. Voor een jonge onderneming was dat financieel bepaald niet gemakkelijk. Soms betekende het simpelweg dat ik zelf behoorlijk in de problemen kwam. Ik dacht dan: dan eet ik maar een broodje minder, maar mijn mensen moeten op tijd betaald worden. Voor zover ik mij kan herinneren, is het in de 27 jaar dat Flexible actief is geweest nooit gebeurd dat een uitzendkracht op zijn of haar loon moest wachten omdat een opdrachtgever ons niet had betaald. Daar ben ik nog steeds trots op.

Maar toen kwam die ene opdrachtgever. De betaling bleef maanden uit. Aanmaningen, telefoontjes en brieven haalden niets uit. De directeur gaf geen gehoor. Voor mijn jonge onderneming werd de situatie steeds nijpender.

Ten einde raad stapte ik naar een advocaat aan de Henck Arronstraat. Ik deed mijn verhaal. Hij kende het bedrijf en zei: “Ik ken dit bedrijf goed. Ze zijn zo rijk, ze moeten je gewoon kunnen betalen.” Hij belde de directeur in mijn bijzijn. “Er zit hier een cliënt van mij die al drie maanden geen geld van jou heeft ontvangen en…”
Toet… toet… toet. De verbinding werd verbroken. 

De advocaat belde opnieuw en ging verder waar hij gebleven was: “Die mevrouw wil ook haar boeken sluiten en…”
Toet… toet…
Bij de derde keer hoorde ik de ondernemer aan de andere kant van de lijn boos uitvallen dat hij geen tijd had voor deze sh.., omdat hij op het punt stond te gaan jagen. Vervolgens zei hij: “Die mevrouw mag mee als schietschijf.”
Toet… toet… toet. De verbinding werd opnieuw verbroken.

Het is een understatement om te zeggen dat ik hiervan dusdanig geschrokken was. De opmerking had niet alleen op mij zijn uitwerking, maar ook de advocaat leek van zijn stuk gebracht. Hij adviseerde mij een andere advocaat te zoeken. Hij kende de familie goed en wist dat dit geen gemakkelijke zaak zou worden. 

Maar voordat ik naar de andere advocaat kon gaan, gebeurde er iets onverwachts. De directeur kwam zelf mijn kantoor binnen. Met een dikke enveloppe. Hij betaalde uiteindelijk het bedrag dat hij mij verschuldigd was, zonder de boeterente. Ik was desondanks opgelucht. Maar voor mij was daarmee ook een grens bereikt. Ik trok de uitzendkrachten terug. Daarna hebben wij aan deze opdrachtgever nooit meer arbeidskrachten geleverd.

Dit verhaal gaat niet over “de Surinaamse bedrijven” of opdrachtgevers in het algemeen. Met het overgrote deel van de bedrijven waarmee wij door de jaren heen hebben gewerkt, hebben wij juist goede en langdurige relaties opgebouwd. Met een groot aantal van deze bedrijven bestaat die relatie, 27 jaar later, nog steeds. Het gaat over een ervaring met een klein aantal opdrachtgevers en vooral over wat die ervaring mij als toen jonge ondernemer heeft geleerd.

Ik leerde dat je als ondernemer soms risico’s moet dragen die voor een ander onzichtbaar zijn. Dat verantwoordelijkheid nemen soms betekent dat je eerst zelf offers brengt. Dat vertrouwen iets is wat je moet verdienen. En dat je soms een grens moet trekken, ook wanneer dat betekent dat je een opdrachtgever verliest.

Misschien is dat wel een van de belangrijkste lessen die 27 jaar ondernemerschap mij heeft geleerd: 
Je kunt niet alle valkuilen vooraf zien. Maar je kunt wel bepalen hoe je ermee omgaat.

En soms betekent ondernemerschap simpelweg:
een broodje minder eten, zodat iemand anders op tijd zijn brood kan verdienen.

Hortence Deekman