Medewerkers van het Rode Kruis begraven een ebola-dode op de begraafplaats van Rwampara in Rwampara, Democratische Republiek Congo. (Foto: AP)
De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) luidt de noodklok over een snel uitbreidende Ebola-uitbraak in het oosten van de Democratische Republiek Congo (DRC) en het naburige Oeganda. De uitbraak, veroorzaakt door de zeldzame Bundibugyo-stam van het virus, heeft naar schatting al meer dan 220 doden veroorzaakt en overtreft de inspanningen van gezondheidswerkers om het virus in te dammen.

Het epicentrum van de uitbraak ligt in de door conflicten geteisterde provincie Ituri in de DRC, waar de eerste gevallen werden vastgesteld op 15 mei. Sindsdien heeft het virus zich snel verspreid, wat de WHO deed besluiten de situatie uit te roepen tot een internationale noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid.

Gezondheidswerkers die aan de frontlinie staan, worden geconfronteerd met ernstige obstakels. In de onstabiele provincie Ituri zijn medische faciliteiten aangevallen, waarbij bij één ziekenhuis in Mongbwalu tijdens het afgelopen weekend maar liefst 25 patiënten wisten te ontsnappen. Deze aanvallen zijn vergelijkbaar met die tijdens eerdere uitbraken in de regio tussen 2018 en 2020, waarbij tientallen zorgmedewerkers omkwamen.

De aanvallen worden deels veroorzaakt door wantrouwen en angst onder de lokale bevolking, die sommige maatregelen – zoals het beperken van traditionele begrafenisrituelen – wantrouwt of de uitbraak zelfs ontkent.

Tijdens een bijeenkomst van de Afrikaanse Unie benadrukte WHO-directeur Tedros dat de uitbraak de huidige responsinspanningen overtreft. Met meer dan 900 vermoedelijke gevallen, waarvan 101 bevestigd, is het virus nog lang niet onder controle. Hij waarschuwde dat de epidemie waarschijnlijk eerst zal verergeren voordat er verbetering optreedt. Tedros kondigde aan dat hij naar de DRC zal reizen om de bestrijdingsinspanningen ter plaatse te ondersteunen.

Oeganda meldt nieuwe gevallen
Buurland Oeganda meldde maandag twee nieuwe bevestigde ebolagevallen, waarmee het totaal op zeven komt. De WHO waarschuwt dat ook andere landen rondom de DRC een hoog risico lopen en spoedig maatregelen moeten nemen om verspreiding te voorkomen.

Een belangrijke oorzaak van de snelle verspreiding is het wantrouwen rond begrafenispraktijken. Traditionele begrafenissen waarbij veel mensen samenkomen, worden bemoeilijkt door veiligheidsmaatregelen, wat leidt tot verzet onder de bevolking. Dit bemoeilijkt het beheersen van de uitbraak aanzienlijk.