Zelfdoding onder adolescenten en jongvolwassenen in de Amerika’s is de afgelopen twintig jaar fors toegenomen en blijft de derde belangrijkste doodsoorzaak voor jongeren tussen 10 en 24 jaar, blijkt uit een nieuwe studie gepubliceerd in The Lancet Regional Health – Americas.

Suriname registreerde in 2023 een van de hoogste zelfdodingscijfers in de Amerika’s, met 28,7 per 100.000 inwoners, gevolgd door Guyana (25,4) en Uruguay (22,5). Ook in de Verenigde Staten steeg het cijfer tot 15,3 per 100.000 inwoners. Deze actuele cijfers vormen de achtergrond van een recent rapport waarin wordt gewaarschuwd dat zelfdoding onder jongeren, 

Volgens de  gepubliceerde studie stierven in 2021 18.157 jongeren in de Amerika’s door zelfdoding. Hoewel het merendeel van de slachtoffers jongens betreft, is de stijging procentueel het sterkst onder meisjes, vooral in de jongste leeftijdsgroep (10-14 jaar). Deskundigen onderstrepen de urgentie van betere preventie en toegankelijkere geestelijke gezondheidszorg om deze trend te keren.

Dr. Jarbas Barbosa, directeur van de Pan American Health Organization (PAHO), noemt de stijging van 38% in deze leeftijdsgroep “een wake-up call”. Hij benadrukt het belang van versterkte preventie, vooral gericht op kinderen, adolescenten en jongvolwassenen, met tijdige ondersteuning.

De studie wijst op diverse factoren die bijdragen aan deze stijging, zoals toenemende psychische aandoeningen (zoals depressie en angst), middelengebruik, overmatige blootstelling aan digitale media en cyberpesten, sociale druk en gemakkelijke toegang tot dodelijke middelen. Veel van deze factoren zijn echter te voorkomen of te behandelen, vooral bij vroege herkenning.

Renato Oliveira e Souza, hoofd van PAHO’s afdeling Geestelijke Gezondheid en Middelengebruik, benadrukt het belang van vroegtijdige opsporing en interventies in scholen en gemeenschappen. Daarnaast pleit hij voor betere toegang tot geestelijke gezondheidszorg en strengere maatregelen om toegang tot dodelijke middelen te beperken.

De gegevens van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beslaan 35 landen in de periode 2000-2021 en tonen aan dat het sterftecijfer door zelfdoding in de leeftijd 10-24 jaar steeg van 5,7 naar 7,84 per 100.000 inwoners, een jaarlijkse toename van gemiddeld 1,48%. Hoewel trends per land verschillen, is de stijging wijdverspreid, met bijzonder hoge cijfers in Noord-Amerika en sommige landen in de Zuidelijke Cone.

De studie, uitgevoerd door PAHO en specialisten van de Renaissance School of Medicine aan de Stony Brook University in New York, onderstreept het belang van schoolprogramma’s voor geestelijke gezondheid, het verbeteren van vroege identificatie en nazorg, en verantwoordelijk mediaberichtgeving over zelfdoding.

Sinds 2000 is de algemene sterfte door zelfdoding in de Amerika’s met meer dan 17% gestegen, waarmee de regio de enige ter wereld is waar deze trend aanhoudt.

Als reactie lanceerde PAHO in 2025 het Regional Suicide Prevention Initiative, gericht op het ondersteunen van landen bij het implementeren van effectieve interventies, het versterken van nationale plannen, het vergroten van de toegang tot geestelijke gezondheidszorg en het verminderen van stigma rond mentale gezondheid en zelfdoding.

“Zelfdoding raakt families, gemeenschappen en de samenleving als geheel, maar is te voorkomen,” aldus Dr. Barbosa. “Met politieke inzet, investeringen en samenwerking tussen sectoren kunnen levens worden gered.”