Borger viert Owru Yari 2024 in Het Park met vrienden.
Acteur, filmmaker, zanger, gitarist en mediaduizendpoot
(Paramaribo, 20-7-1944 – Amsterdam, 10-8-2026)

Borger Breeveld zag op 20-7-1944 het levenslicht in Paramaribo. Op 10-8-2026 heeft hij het tijdelijke aardse toneel verwisseld voor een hogere vorm van existentie.

Ik leerde Borger begin jaren zestig kennen als medeleerling van de AMS, die toen nog gevestigd was in het imposante gebouw aan de Passiebloemstraat. Hij stond niet bekend als een van de meest ijverige leerlingen, maar behoorde zeker tot de populairste. Dat kwam vooral door zijn aanleg voor sport, zang en muziek en zijn vlotte babbel. Op de schoolvakantiekampen vergastte hij de deelnemers op gitaarmuziek, als begeleiding van vrolijke Surinaamse deuntjes.

Zijn organisatorische talenten demonstreerde hij al op jonge leeftijd. Tijdens zijn AMS-periode organiseerde hij op eigen houtje een show in theater Thalia, als ik mij niet vergis onder de naam One Night in Paradise. Daags na de show nam hij naast mij plaats in de schoolbanken en zei vermoeid: “Gisteravond was ik een nacht in het paradijs. Nu ben ik weer in de hel!”

Toen ik hem, niet geheel vrij van jaloezie, vroeg hoe hij zo in de smaak viel, vooral bij de vrouwelijke studenten, antwoordde hij: “Je moet werken aan je populariteit!” Een advies dat ik daarna nooit meer in de wind heb geslagen!

Borger en Hans Breeveld optredend tijdens cabaret Switi Sranan op 4 september 2019 in de B.S. Het Park. 

Borger besloot zijn toekomst niet in de droge intellectuele wereld, maar in die van het entertainment te zoeken. Hij volgde daarvoor korte, vooral praktisch gerichte opleidingen, onder meer in Nederland, op het gebied van film en camerawerk.

Tijdens de revolutionaire jaren woonde hij weer in Suriname en was hij enige tijd woordvoerder van president Bouterse. De kern van zijn carrière lag echter niet in de politiek, maar in de media, vooral bij de STVS.

Samen met Pim de la Parra nam hij in 2005 het initiatief tot de oprichting van de Stichting Surinaamse Filmacademie, die zich vooral richtte op het maken van minimal movies. Pim was bestuursvoorzitter en Borger secretaris. Hoewel hun samenwerking later werd beëindigd, bleef Borger zich inzetten voor kennisoverdracht. Velen hebben daarvan dankbaar gebruikgemaakt.

Borger heeft zijn naam voor eeuwig gevestigd met zijn rol in Wan Pipel. De film beeldt de problematische liefdesrelatie uit tussen de Creoolse Roy (Borger Breeveld) en de Hindoestaanse Rubia (Diana Gangaram-Panday). Hoewel de film in Nederland als een flop werd beschouwd en het faillissement van filmmaker Pim de la Parra tot gevolg had, groeide Wan Pipel in Suriname uit tot een cultureel fenomeen. De film werd talloze malen in theaters en op televisie vertoond en veel Surinamers kunnen dialogen eruit uit het hoofd citeren.

Naar mijn mening zal het filmduo Roy en Rubia, ook wel aangeduid als de iconische Double R, altijd in het collectieve Surinaamse geheugen gegrift blijven.

Samen met regisseur Arie Verkuijl en Pim de la Parra richtte Borger ook het Film Instituut Paramaribo op. Bij de STVS verzorgde hij onder meer het actualiteitenprogramma Mmanten Taki.

Cast and crew van Switi Sranan in Het Park op 10 juli 2019.

Hoewel de relatie tussen Borger en mij altijd goed is gebleven, was die soms enigszins afstandelijk. Ons contact kreeg echter een nieuwe impuls door onze gezamenlijke betrokkenheid bij het ludieke cabaret naar aanleiding van het boek Switi Sranan van Walther Donner. De tekst werd door Rappa en mij bewerkt en het stuk werd in 2019 opgevoerd in Het Park. Borger en zijn broer Hans verzorgden de muzikale begeleiding.

Het is bij velen niet bekend dat Borger ook een verdienstelijk gitarist was. Als anekdote herinner ik mij dat ik hem vroeg, naast de bekende Surinaamse deuntjes, het gedurfde liedje Mis' Valo van Gudu Gudu Thijm te brengen. Hij weigerde vanwege de schunnigheid van de tekst. Bij de tweede uitvoering op 4-9-2019 bood ik hem een licht gekuiste versie aan. Na ampele overweging en overleg met broer Hans bracht hij het lied, zij het met enige schroom, toch ten gehore. (Voor de geïnteresseerden: zie attachment.)

Kort na de laatste voorstelling kreeg Borger ernstige gezondheidsproblemen. De vooruitzichten waren aanvankelijk niet gunstig. Maar met zijn grote wilskracht en het geloof in de Almachtige, dat hem door zijn vader, die dominee was, was bijgebracht, is hij erin geslaagd op waardige wijze uit de strijd te komen.

Gesteund door medische hulpmiddelen, familie en vrienden bleef hij, zij het in aangepaste vorm, tot het einde maatschappelijk actief. Zijn vrolijkheid en opgeruimde humeur hebben hem daarbij ongetwijfeld geholpen.

Een van zijn favoriete nummers, dat hij tot op het laatst bleef zingen, was What a Wonderful World van zijn geliefde Satchmo. Met bloedend hart neemt Suriname afscheid van een van zijn meest veelzijdige zonen. Het staat onwrikbaar vast dat Borger in onze harten zal voortleven.

Ook aan de nabestaanden betuig ik mijn oprechte deelneming.
Dat jouw ziel de eeuwige vrede moge ten deel vallen, Borger!

Carlo Jadnanansing

Documenten: