Het was even schrikken toen maandagochtend het bericht kwam dat Borger Breeveld is overleden. Natuurlijk weten we dat het leven eindig is, maar bij sommige mensen voelt het alsof ze er gewoon moeten blijven. Borger was voor mij zo iemand. Een markante persoonlijkheid, een vernieuwer in de Surinaamse mediawereld en een man met een acteertalent dat hem een bijzondere plaats in onze geschiedenis heeft gegeven.

Wie Borger Breeveld zegt, zegt bijna automatisch Wan Pipel. Zijn vertolking van Roy in de film van Pim de la Parra behoort tot het collectieve geheugen van Suriname. Bijna vijftig jaar na het verschijnen van de film wordt er nog steeds over gesproken. Er zijn daarna vele Surinaamse producties gemaakt en er is veel talent bijgekomen, maar de onvolprezen Wan Pipel is voor mij nog steeds niet geëvenaard. Borger heeft daar met zijn acteertalent onmiskenbaar aan bijgedragen.

Mijn herinneringen aan Borger gaan veel verder dan Wan Pipel. Ik heb hem leren kennen in een heel andere periode van onze geschiedenis, toen hij tijdens de militaire periode als woordvoerder optrad. Het was geen gemakkelijke tijd voor journalisten. De verhoudingen waren anders, de ruimte waarin de journalistiek haar werk moest doen was beperkt en toegang tot informatie was niet vanzelfsprekend.

Borger was in die omstandigheden toegankelijk. Hij had begrip voor journalisten en hij begreep tegelijkertijd de wereld waarin hij zelf opereerde. Daardoor kon hij een brug vormen naar de militaire leiding. Dat betekende niet dat alle deuren plotseling opengingen of dat alle vragen werden beantwoord. Maar er was iemand met wie je kon praten, iemand die begreep dat journalisten hun werk moesten doen. In die tijd was dat van betekenis.

Later heb ik een heel andere kant van Borger van dichtbij leren kennen: Borger de televisiemaker. Bij het actualiteitenprogramma Suriname Vandaag stemde hij toe om regisseur te worden. Ik had mede de leiding over het programma en was ook medepresentator. Daardoor heb ik zijn kwaliteiten achter de schermen van dichtbij kunnen meemaken.

Suriname Vandaag was live-tv. Wie televisie kent, weet wat dat betekent. Er is geen tweede kans. Wat gebeurt, gebeurt. Een presentator kan zich verspreken, een verbinding kan wegvallen, een item kan langer duren dan gepland en onverwacht nieuws kan het hele draaiboek overhoopgooien. Dan heb je achter de schermen iemand nodig die het medium begrijpt, snel kan beslissen en tegelijkertijd de rust bewaart.

Borger kon dat. Hij wist als geen ander wat televisie maken was. Niet alleen waar een camera moest staan of wanneer naar een andere camera moest worden geschakeld. Hij begreep ritme, beeld, timing en presentatie. Hij wist wanneer iets werkte en wanneer het niet werkte. En hij kon dat ook meesterlijk overbrengen op anderen. Dat laatste mogen we niet onderschatten.

Borger heeft velen het vak geleerd. Een generatie mediamensen heeft direct of indirect geprofiteerd van zijn kennis en ervaring. Sommige mensen houden hun vakkennis angstvallig bij zich. Borger behoorde niet tot die categorie. Hij kon mensen meenemen in het vak en hen beter maken. Daarom zou het tekortdoen aan Borger om hem alleen te herinneren als Roy uit Wan Pipel. Hij was acteur, maar ook regisseur, televisiemaker, communicator en leermeester. Hij behoorde tot een generatie die de Surinaamse televisie mede vorm heeft gegeven in een tijd waarin er veel minder technische mogelijkheden waren dan vandaag.

Nu kan vrijwel iedereen met een telefoon beelden maken en rechtstreeks uitzenden. Maar technologie maakt iemand nog geen televisiemaker. Televisie is een vak. Borger kende dat vak. En misschien is dat wat bij mij vandaag, naast het verdriet, vooral blijft hangen: hoeveel kennis verdwijnt er wanneer iemand als Borger wegvalt?

Wij zijn in Suriname niet altijd even goed in het vastleggen en doorgeven van de kennis van mensen die een vakgebied hebben helpen opbouwen. Pas wanneer zij er niet meer zijn, realiseren we ons soms hoeveel zij wisten, hoeveel verhalen zij bij zich droegen en hoeveel geschiedenis met hen verbonden was. Borger Breeveld was zo'n wandelend stuk Surinaamse media- en filmgeschiedenis.

Ik zal hem vooral herinneren zoals ik hem zelf heb meegemaakt: toegankelijk, deskundig en volledig thuis in het televisievak. Een man die wist wat hij deed en die anderen daarin meenam. Wan Pipel blijft. De beelden blijven. De herinneringen blijven. En bij velen die van hem het vak hebben geleerd, leeft ook iets van Borger voort. Maar Borger zelf is niet meer. Er is geen tweede Borger.

Aan de familie en alle dierbaren van Borger wens ik veel kracht toe met dit grote verlies. Dank voor alles wat je ons en de Surinaamse media hebt nagelaten. Rust zacht, Borger. 

Nita Ramcharan