Minister Marinus Bee
Minister Marinus Bee van Binnenlandse Zaken gaat de aanpak van spookambtenaren en ambtenaren die in het buitenland verblijven terwijl zij nog salaris ontvangen, opvoeren. Tijdens de begrotingsbehandeling zei de bewindsman dat de overheid niet kan blijven betalen voor mensen die geen werk verrichten. Tegelijkertijd wil hij af van politieke benoemingen en thuiszitters binnen het ambtenarenapparaat.

Bee deelde mee dat momenteel een strikte controle wordt uitgevoerd op basis van de verplichte landsdienarenregistratie. Ambtenaren die na herhaalde oproepen hun status niet hebben geverifieerd, wordt hun salaris stopgezet of bevroren. Ook wordt de betaalrol opgeschoond om dubbele salarissen en onrechtmatige betalingen op te sporen. De minister zei dat er gevallen zijn ontdekt waarbij personen twee of zelfs drie salarissen ontvingen. Daarnaast wordt samen met het Border Management System onderzocht welke ambtenaren naar het buitenland zijn vertrokken, niet zijn teruggekeerd en toch nog op de betaalrol voorkomen.

Bee schat dat het om ongeveer 2.000 ambtenaren in het buitenland kan gaan. Volgens hem hebben sommige betrokkenen inmiddels zelf ontslag ingediend nadat bekend werd dat het ministerie onderzoek doet. De aanpak wordt volgens de minister strenger. Hij gaf aan dat niet langer eindeloos zal worden gezocht naar personen die onvindbaar zijn of verkeerde adressen hebben opgegeven. Hun salarissen zullen eerder worden geblokkeerd, waarna zij zich moeten melden om hun dossier in orde te maken. Ook wordt gedacht aan een anonieme meldlijn waar burgers informatie kunnen doorgeven over ambtenaren die bijvoorbeeld al jaren in het buitenland wonen maar nog steeds salaris ontvangen.

Bee plaatste de kwestie in een bredere hervorming van het ambtenarenapparaat. Volgens hem is het overheidsapparaat jarenlang als politiek instrument gebruikt, vooral rond verkiezingen. Mensen zijn aangenomen zonder dat er werkplekken beschikbaar waren of zonder dat zij voldeden aan functievereisten. Ook zijn ambtenaren bij machtswisselingen thuisgezet, terwijl zij wel salaris bleven ontvangen. “Wij hebben geen 51.000 ambtenaren nodig. Laten we eerlijk zijn,” zei Bee. Volgens hem moet de overheid toe naar een kleiner, efficiënter en meer prestatiegericht apparaat, waarin mensen worden ingezet op basis van competentie in plaats van politieke loyaliteit.

De minister wil overtollige ambtenaren waar mogelijk herplaatsen bij andere ministeries of organisaties die personeel nodig hebben. Ook bekijkt hij de mogelijkheid van nieuwe stimuleringspakketten voor vrijwillig vervroegd uittreden uit overheidsdienst. Volgens Bee kunnen besparingen door het dichten van deze “lekkages” worden gebruikt om ambtenaren die daadwerkelijk werken beter te belonen. Daarbij noemde hij onder meer strategische groepen zoals leerkrachten en zorgpersoneel.