Ruim vier jaar geleden werd in twee artikelen in Starnieuws (Waterstand Suriname: hoogste tijd en hoogste prioriteit en Van Waterstand naar Watersnoodramp!) al gewaarschuwd voor de diepgewortelde waterproblematiek in Suriname: zolang de aanpak blijft steken in noodhulp, tijdelijke ingrepen en crisisbeheer, zonder toekomstbestendige oplossingen, zullen overstromingen blijven terugkeren.

Opnieuw wordt het land geconfronteerd met ernstige wateroverlast. Woongebieden lopen onder, landbouwgronden raken beschadigd en ook vee en andere dieren worden getroffen door het stijgende water. Gezinnen worden diep geraakt in hun dagelijks bestaan, terwijl de tragedie haar dieptepunt bereikte met het verdrinkingsincident waarbij een vierjarig kind om het leven kwam.

Geen waterprobleem, maar een bestuursprobleem
Het is te eenvoudig om wateroverlast uitsluitend toe te schrijven aan klimaatverandering. Hoewel die een rol speelt, verklaart zij niet waarom dezelfde tekortkomingen zich al decennialang blijven herhalen zonder fundamentele oplossing.

Vanuit het ministerie van OWRO wordt gewezen op beperkte middelen, terwijl de verantwoordelijkheid voor achterstallig onderhoud aan afvoerkanalen en waterkeringen telkens bij vorige regeringen wordt gelegd.

Tegelijkertijd blijft handhaving cruciaal, aangezien illegale duikers en afvaldumping in afwateringskanalen de waterafvoer belemmeren en daarmee ook de samenleving mede verantwoordelijkheid draagt. Deze factoren zijn reëel, maar verklaren niet waarom fundamentele verandering uitblijft.

Het kernprobleem ligt niet bij het water zelf, maar bij een overheidsstructuur die ondanks jaren van beloften blijft voortbestaan. Goed bestuur draait niet om het blijven verklaren van problemen, maar om het daadwerkelijk oplossen ervan. Wanneer dezelfde verklaringen zich jaar na jaar herhalen zonder wezenlijke verbetering, valt de verantwoordelijkheid uiteindelijk terug op het bestuur.

Effectief bestuur vereist daarom niet alleen analyse, maar ook toezicht, regelgeving en consequente handhaving. Zonder naleving blijft de zwakte van het bestuurssysteem bestaan.

Zelfs in de DNA overheerst de politieke reflex
De recente behandeling van de wateroverlast in De Nationale Assemblée legde de zwakte van het overheidsapparaat opnieuw bloot. Een landelijke crisis met zulke ingrijpende maatschappelijke gevolgen zou aanleiding moeten zijn voor gezamenlijke analyse en concrete oplossingsrichtingen. In plaats daarvan verzandde het debat opnieuw in politieke verwijten tussen coalitie en oppositie.

De aandacht verschoof naar schuldvragen over het verleden, terwijl een structurele aanpak nauwelijks centraal stond. Zelfs vanuit regeringszijde werden politieke steken richting de oppositie uitgedeeld.

Daardoor ontstaat het beeld dat zelfs een nationaal vraagstuk als waterveiligheid moeilijk loskomt van partijpolitieke profilering.

Maar waterbeheer vraagt juist het tegenovergestelde: samenwerking, consistente beleidsvoering en centrale regie die verder reikt dan coalitie- en oppositierollen.

Versnipperd bestuur en gebrekkige regie
De bestuurlijke versnippering binnen het waterbeheer verergert de problematiek. Verantwoordelijkheden zijn verdeeld over meerdere ministeries en diensten, waaronder OWRO en LVV, terwijl centrale coördinatie ontbreekt. Daardoor sluiten beleid, uitvoering en toezicht onvoldoende op elkaar aan.

Een ontwateringsplan voor Paramaribo in samenhangende vorm ontbreekt, terwijl ook een overkoepelende waterstrategie — in de vorm van een integraal waterplan — die beleid, uitvoering en beheer verbindt, onvoldoende tot uitvoering komt. Een nationaal vraagstuk als waterbeheer vraagt juist om consistent beleid, duidelijke verantwoordelijkheden en duurzame samenwerking.

Tegelijkertijd leiden recente vragen over infrastructurele aanbestedingen, onder meer rond de dam bij Weg naar Zee en het traject Apoera-South Drain, tot extra publieke onrust. Ook het functioneren van sluizen, waterkeringen en afwateringssystemen ligt steeds vaker onder vuur.

Het uitblijven van een doeltreffende aanpak heeft rampzalige gevolgen: delen van Paramaribo en omliggende wijken zijn getroffen door schade aan woningen en huisraad. Omdat veel gedupeerden hun schade niet kunnen verhalen op de overheid, ontbreekt bovendien een volledig beeld van de maatschappelijke en economische impact.

Dringende herhaalde oproep: Strategische Adviesraad voor Ontwikkeling
Suriname beschikt formeel over ministeries, raden, commissies, werkgroepen en beleidsstructuren. De instituties bestaan, maar samenhang ontbreekt. Beleid wordt versnipperd uitgevoerd, terwijl prioriteiten per regeerperiode verschuiven en na verloop van tijd tot stilstand komen.

In een eerder gepubliceerd artikel in Starnieuws (Oproep aan de president: Veranker een strategisch kompas voor ontwikkeling) werd daarom gepleit voor een onafhankelijke Strategische Adviesraad voor Ontwikkeling (SAO): een permanent strategisch ankerpunt voor nationale ontwikkeling. Zo’n orgaan zou onder meer risicoanalyses kunnen coördineren, langetermijninfrastructuur kunnen monitoren en regeringen kunnen verplichten voortgang transparant te rapporteren.

Het waterdossier laat zien dat dit geen theoretisch voorstel is, maar een praktische noodzaak.

Van crisisreactie naar institutioneel bestuur
De terugkerende wateroverlast is inmiddels meer dan een infrastructureel probleem. Water trekt zich niets aan van verkiezingen, coalitieakkoorden of regeertermijnen. Effectief waterbeleid vraagt om stabiliteit, langetermijnvisie en een integrale aanpak.

De keuze voor Suriname is ingrijpend: blijven reageren op crises zodra ze zich aandienen, of eindelijk bouwen aan een bestuursmodel dat structurele problemen daadwerkelijk aankan.

Zonder institutionele stabiliteit mondt elke zware regenbui opnieuw uit in een maatschappelijke crisis.

T. Sansaar