BEP-topman Ronny Asabina
De regering beschikt over voldoende wetgeving, informatie en bevoegdheden om de goudsector te ordenen, maar laat na de bestaande regels consequent te handhaven. Dat zegt BEP-voorzitter tevens fractieleider Ronny Asabina in gesprek met Starnieuws. Volgens de coalitiepartner, die tevens kapitein is van Marchallkreek en in Brokopondo woont, vormen niet de wetten het grootste probleem, maar de verwevenheid van politieke en economische belangen in de goudsector.

Asabina zegt dat binnen de coalitie duidelijke afspraken gemaakt zijn over behoorlijk bestuur en de regulering van de goudsector. Toch ziet hij in de praktijk weinig verandering. "Het begint met politieke wil. De regering weet wie de concessiehouders zijn. Dan moet je ook beginnen met het strikt handhaven van de vergunningsvoorwaarden." De belangen van ABOP-voorzitter tevens coalitiepartner Ronnie Brunswijk in de goudsector zijn alom bekend. 

De toenmalige vicepresident Ronnie Brunswijk houdt de schaal met goud (insert) vast die hij van twee werknemers in ontvangst neemt.

Onderverhuur
Volgens de BEP-voorzitter is een van de grootste problemen dat goudconcessies op grote schaal worden onderverhuurd, terwijl dat volgens de vergunningvoorwaarden niet is toegestaan. "Er komen mensen in aanmerking voor concessies die vervolgens alleen maar speculeren." Hij stelt dat concessies regelmatig terechtkomen bij personen die zelf geen mijnbouwactiviteiten uitvoeren, maar de rechten doorverhuren of geld verdienen aan de overdracht van aandelen. "Er zijn mensen die niet eens weten waar hun concessie precies ligt."

Asabina merkt op dat het onderverhuren van concessies zich niet beperkt tot ondernemers uit de mijnbouwsector. Ook mensen uit andere beroepsgroepen beschikken volgens hem over concessies die uitsluitend als handelsobject worden gebruikt. Hij noemt onder andere politici, advocaten, notarissen en zelfs geestelijken. 

Overheid heeft terrein prijsgegeven
De overheid heeft zich in de afgelopen jaren steeds verder uit de goudvelden teruggetrokken, merkt de politicus op. De mijnbouwinspectie, die vroeger toezicht hield op de activiteiten in het binnenland, is volgens hem vrijwel verdwenen. Daardoor moeten machinehouders en goudbedrijven zelf zorgen voor de beveiliging van personeel, materieel en goudvoorraden. 

"De overheid voorziet daar niet meer in. Iedereen moet zelf bekijken hoe hij zijn have en goed beschermt." Volgens Asabina is daardoor een situatie ontstaan waarin particuliere beveiliging en gewapende groepen steeds meer de feitelijke controle uitoefenen.

Politieke belangen
De ordening van de sector vereist volgens Asabina vooral politieke moed. Hij verwijst naar uitspraken die tijdens de begrotingsbehandeling in De Nationale Assemblee zijn gedaan door minister David Abiamofo van Natuurlijke Hulpbronnen. Hij erkent dat prominenten uit verschillende politieke partijen banden hebben met de goudsector.

"Dan weet je hoe diep het probleem zit." De BEP-leider stelt dat de regering daarom bereid moet zijn zonder aanzien des persoons op te treden. "Het mes moet erin. Er moet een no-nonsensebeleid komen."

Sarakreek
De gebeurtenissen in Sarakreek zijn volgens Asabina illustratief voor de problemen die al jaren in de goudsector bestaan. Hij betwist dat de recente spanningen zijn ontstaan uit onvrede onder de lokale bevolking. Volgens hem spelen veel grotere economische en politieke belangen.
Brunswijk is al jarenlang actief in de goudsector en verschillende invloedrijke personen maken volgens Asabina gebruik van hun politieke positie om economische belangen veilig te stellen. Die verwevenheid maakt het voor de overheid moeilijk om onafhankelijk en consequent op te treden. Hij stelt dat hierdoor rechtszekerheid onder druk komt te staan en conflicten over concessies steeds vaker escaleren.

Groot economisch belang
Ondanks alle problemen noemt Asabina de kleinschalige goudsector een van de belangrijkste economische pijlers van Suriname. Volgens hem biedt de sector, samen met transporteurs, leveranciers, monteurs, winkeliers en andere toeleveranciers, werk aan duizenden Surinamers. "Na de overheid is de kleinschalige goudsector misschien wel de grootste werkgever van het land." Daar staat volgens hem tegenover dat een aanzienlijk deel van de productie zich buiten het formele circuit afspeelt. "Daardoor loopt de staat enorme belastinginkomsten mis."

Veel bredere gevolgen
Asabina benadrukt dat het debat allang niet meer alleen over goudwinning gaat. Hij noemt milieuvervuiling, vissterfte, illegaal wapenbezit, prostitutie, kinderarbeid, drop-outs van scholieren, drugscriminaliteit en de groeiende aanwezigheid van buitenlandse groepen als problemen die rechtstreeks samenhangen met het ontbreken van effectief bestuur in de goudgebieden.

Bewoners en gemeenschappen van omliggende goudwinningsgebieden die nagenoeg titellozen zijn en zich beroepen op traditionele en collectieve rechten verhuren tegen betaling ook aan derden, voornamelijk aan Brazilianen. "De verwevenheid is compleet, lijkt op een wespennest. We blijven erbij, we kunnen geen blindenmuur situatie langer in de goudsector tolereren en of dulden", benadrukt Asabina. 

Ook zet de politicus vraagtekens bij de effectiviteit van de veiligheidsdiensten. Volgens hem zijn belangrijke drugsvangsten en andere acties vaak gebaseerd op informatie van buitenlandse partners of tips van derden en niet op eigen inlichtingenwerk. "Het probleem is niet dat we niet weten wat er moet gebeuren in de sector. We weten het al jaren. Het probleem is dat we het niet doen. We hebben beloofd aan het volk dat de sector geordend zal worden en dat er transparantie moet zijn."

Lees ook:
● Gouddossier 1: Actie tegen Chinese werknemers Sarakreek slechts deel van thriller 
● Column: De goudsector zonder gezag, de les van Sarakreek