Cheng Li-wun, voorzitter van de Kuomintang (KMT), de grootste oppositiepartij van Taiwan, schudt de hand van de Chinese president Xi Jinping in de Grote Hal van het Volk in Beijing, China. (Foto via Reuters)
China heeft vrijdag opnieuw met klem benadrukt dat het geen onafhankelijkheid van Taiwan zal tolereren. President Xi Jinping sprak die dag in Beijing met Cheng Li-wun, voorzitter van de Kuomintang (KMT), de grootste oppositiepartij van Taiwan. Tijdens het gesprek in de Grote Hal van het Volk riep Xi op tot inspanningen voor “hereniging” en waarschuwde hij dat Taiwan’s onafhankelijkheidsstreven de grootste bedreiging vormt voor de vrede in de Straat van Taiwan.

Cheng is namens de KMT in China op een zelfbenoemde vredesmissie, gericht op het verminderen van de spanningen tussen Beijing en het eiland, in een periode waarin China zijn militaire druk op Taiwan opvoert. Tijdens het gesprek benadrukte Xi dat beide zijden van de zeestraat Chinezen zijn en dat vrede, ontwikkeling en samenwerking gewenst zijn. Tegelijk stelde hij dat “Taiwan onafhankelijkheid de hoofdoorzaak is van onrust” en dat China dit “absoluut niet zal tolereren of goedkeuren.”

De oproep van Xi voor “één China” en hereniging sluit aan bij het officiële doel van Beijing om Taiwan, dat het als een afvallige provincie beschouwt, uiteindelijk te integreren. De Taiwanese regering, geleid door de Democratische Progressieve Partij (DPP), wijst dit categorisch af. Beijing weigert gesprekken met president Lai Ching-te, die het ‘separatist’ noemt.

Vanuit Taipei reageerde top China-beleidsmaker Chiu Chui-cheng dat alleen het Taiwanese volk zijn toekomst kan bepalen en dat China moet praten met Taiwan’s democratisch gekozen regering. Hij waarschuwde dat China onterecht doet alsof Taiwan een interne kwestie is.

Historische en politieke context
De KMT, die tot 1949 over heel China regeerde, vluchtte naar Taiwan na de burgeroorlog die Mao Zedong en zijn communisten wonnen. Sindsdien erkennen beide regeringen elkaar niet formeel. De KMT staat historisch gezien positiever tegenover nauwere banden met Beijing dan de huidige regeringspartij DPP, die sterke nadruk legt op Taiwanees zelfbestuur.

Cheng benadrukte tijdens haar bezoek dat wederzijds voordelige relaties tussen de twee zijden gewenst zijn en dat de Straat van Taiwan niet het “schaakbord mag worden voor buitenlandse inmenging.” Ze sprak de hoop uit dat zij in de toekomst Xi en andere Chinese leiders in Taiwan kan ontvangen.

Na het overleg zei Cheng dat Xi haar verzekerde dat China respect heeft voor de verschillende sociale systemen en levenswijzen van Taiwan, maar tegelijkertijd hoopt dat Taiwan de ontwikkelingssuccessen van het vasteland erkent.

Het bezoek van Cheng aan China valt in een periode van verhoogde spanningen in de regio. Beijing bouwt zijn militaire aanwezigheid rond Taiwan verder uit en weigert concessies te doen over het zelfbestuur van het eiland. Tegelijkertijd probeert de KMT via dialoog de communicatielijnen open te houden. De ontmoeting benadrukt het diepe verschil in visie tussen de twee zijden, waarbij Beijing vasthoudt aan zijn soevereiniteitseisen en Taiwan zijn democratische autonomie wil behouden.

De internationale gemeenschap houdt de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten, mede vanwege het risico dat Taiwan een brandpunt wordt van een bredere geopolitieke crisis tussen China en westerse landen, waaronder de VS.