Wereldwijde reacties op dood van Iran’s Khamenei: verdeeldheid en onrust

De dood van Ayatollah Ali Khamenei, de Opperste leider van Iran, door gezamenlijke Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen heeft wereldwijd uiteenlopende reacties opgeroepen en leidde tot nieuwe spanningen in het Midden-Oosten en daarbuiten.

Europese Unie: EU-buitenlandchef Kaja Kallas noemde Khamenei’s dood een bepalend moment in de Iraanse geschiedenis en sprak van een open weg naar een ander Iran, waarin het volk mogelijk meer vrijheid krijgt. Tegelijk waarschuwde ze dat onzekerheid blijft bestaan.

Rusland: President Vladimir Putin betuigde zijn “diepe condoleances” aan de familie van Khamenei en veroordeelde de moord als een cynische schending van menselijke moraal en internationaal recht.

Zweden: Buitenlandminister Maria Stenergard zag de situatie als een mogelijke kans, maar waarschuwde ook voor het risico van een geweldsspiralen in het Midden-Oosten.

Indonesië: De Indonesische Ulema Raad sprak haar diepste medeleven uit en bekritiseerde de VS voor zijn rol in het conflict. Ze riep de Indonesische regering op zich terug te trekken uit de Board of Peace, een organisatie die volgens hen een ongelijk veiligheidsbeleid versterkt.

Frankrijk: President Emmanuel Macron kondigde een spoedvergadering van de VN-Veiligheidsraad aan en benadrukte de gevaren van de escalatie. Hij riep Iran op tot eerlijke onderhandelingen over zijn nucleaire en ballistische raketprogramma’s.

Golfstaten: Qatar, de VAE, Bahrein, Kuweit en Saudi-Arabië veroordeelden unaniem de raketaanvallen vanuit Iran en benadrukten hun recht op verdediging. Bahrein noemde de aanval op de Amerikaanse Vijfde Vloot “verraderlijk”.

Pakistan: Buitenlandminister Ishaq Dar veroordeelde de aanvallen en pleitte voor een onmiddellijke stop van de escalatie via diplomatie.

Rusland en Oekraïne: Moskou beschuldigde de VS van het gebruiken van nucleaire gesprekken als dekmantel voor militaire acties, terwijl Oekraïne Iran aansprakelijk stelde voor het veroorzaken van de onrust en het hardhandig optreden tegen protesten.


Reacties binnen Iran
De mededeling van Khamenei’s dood veroorzaakte gemengde reacties in Iran. Staatstelevisie toonde beelden van rouwende menigten in Teheran, gehuld in het zwart, terwijl elders in het land mensen juichten en beelden van protesten en het neerhalen van standbeelden circuleerden.

In steden als Dehloran, Karaj en Izeh werd feest gevierd, en in Galleh Dar werd een monument van de oprichter van de Islamitische Republiek, Ayatollah Khomeini, omvergehaald. Een man riep in een video: “Hallo nieuwe wereld!”

Tegelijkertijd uitten mensen hun verdriet. Een vrouw zei dat zij schreeuwde van blijdschap en ongeloof, terwijl een basisschoollerares zich zorgen maakte over het lot van het land en vreest voor chaos zoals in Irak.

Protesten en geweld in Pakistan en Irak
De dood van Khamenei leidde ook tot protesten in Pakistan en Irak, landen met grote sjiitische gemeenschappen. In Karachi braken rellen uit bij het Amerikaanse consulaat waarbij minstens negen mensen omkwamen. In Bagdad gebruikte de politie traangas om pro-Iraanse demonstranten bij de Amerikaanse ambassade uiteen te drijven.

Demonstranten scandeerden leuzen als “Dood aan Israël” en “Dood aan Amerika”. Ook in andere delen van Pakistan vonden protesten plaats, waarbij een VN-kantoor in Skardu in brand werd gestoken.

Westerse diplomatieke missies in Pakistan hebben hun beveiliging verhoogd en multinational bedrijven nemen extra veiligheidsmaatregelen.

Deze gebeurtenissen onderstrepen de diepe verdeeldheid en de geopolitieke spanningen die het overlijden van Khamenei wereldwijd heeft veroorzaakt. De situatie blijft onstabiel en de komende dagen zullen cruciaal zijn voor de toekomst van Iran en de regio.