Monteurs Israel Garcia en Alain Tundidor repareren een elektrische fiets in hun werkplaats, terwijl Cuba kampt met brandstoftekorten nadat de VS de olietoevoer naar het eiland hebben geblokkeerd, in Havana, Cuba. (Foto: Reuters)
In Havana trekken bewoners oude fietsen uit de opslag, repareren versleten banden en leren sommigen zelfs fietsen vanwege de groeiende brandstofschaarste in Cuba. Deze situatie is het directe gevolg van het Amerikaanse embargo op de olie-export vanuit Venezuela naar het door communisten geregeerde eiland.

Venezuela, een belangrijke bondgenoot van Cuba, leverde meer dan een kwart eeuw ruwe olie en brandstof aan het eiland. Sinds de arrestatie van de Venezolaanse leider Nicolás Maduro door de Verenigde Staten in januari 2026, droogt deze toevoer echter snel op. Ook leveringen vanuit Mexico zijn recentelijk stilgevallen na Amerikaanse dreigementen met tarieven op olie-exporterende landen.

De brandstofcrisis heeft de Cubanen gedwongen tot overlevingsstrategieën, terwijl langdurige stroomuitval en stijgende kosten voor voedsel, transport en brandstof het dagelijks leven bemoeilijken. Steeds meer bewoners van Havana schakelen over op elektrische voertuigen en installeren zonnepanelen op hun huizen en bedrijven.

Voor de 23-jarige Gabriela Barbon bijvoorbeeld zijn de hogere vervoerskosten – inmiddels drie keer zo duur als voorheen – reden om voor het eerst op de fiets te stappen. Tijdens een trainingssessie van de lokale organisatie Citykleta leert zij samen met anderen fietsen in een stadspark. "Fietsen is geen hobby meer, het is een noodzaak," zegt ze. De 'Learn to Pedal'-campagne trok veel meer deelnemers dan verwacht: bijna vier keer zoveel als de honderd die men aanvankelijk had gepland.

Ook Yoandris Herrera, die zijn fiets bijna een jaar had opgeborgen, pakt deze weer op om zijn kinderen naar school te brengen en naar zijn werk te fietsen. "Brandstof is nu zo duur, fietsen is gewoon praktischer."

De toename van het fietsgebruik heeft ook gezorgd voor een opleving in de vraag naar fietsreparaties. Pedro Carrillo, een fietsenmaker die zijn werkplaats op een stoep in Havana heeft, spreekt van een 'explosie' in zijn werk. Tegelijkertijd leidt de grote vraag ook tot een tekort aan onderdelen. "Soms heb ik niet wat mensen nodig hebben, die spullen zijn nergens te krijgen," aldus Carrillo.

Actuele ontwikkelingen
Ondanks deze veerkracht kampt Cuba met een verslechterende economische en humanitaire situatie. Volgens recente rapporten van de Verenigde Naties is de voedselzekerheid ernstig onder druk komen te staan en blijft de energievoorziening onbetrouwbaar. De Amerikaanse sancties, die sinds 1960 van kracht zijn en recent onder president Trump verder zijn aangescherpt, blijven een zware last vormen voor het land.

De Cubaanse regering heeft recent nieuwe maatregelen aangekondigd om de energiecrisis te verzachten, waaronder investeringen in zonne-energie en andere duurzame bronnen. Internationale hulporganisaties proberen ook humanitaire hulp te bieden, maar de toegang blijft beperkt door politieke spanningen en het embargo.

De spanningen tussen Cuba en de VS blijven hoog. Terwijl de VS hun olie-embargo handhaven en sancties uitbreiden, roept Cuba op tot dialoog en beëindiging van de drukmaatregelen. De situatie blijft een delicate kwestie binnen de bredere geopolitieke verhoudingen in de regio.

De fietsboom in Havana is daardoor niet alleen een teken van aanpassingsvermogen, maar ook een symbolische weerspiegeling van de uitdagingen en hoop van de Cubaanse bevolking in deze moeilijke tijden.