Onderwijsminister Dharmendra Pradhan heeft zijn ontslag ingediend na 36 dagen van jeugdgeleide protesten tegen een examenlek-schandaal, dat het kabinet van premier Narendra Modi flink op de proef stelde. Het begon allemaal met een simpele vraag: "Wat als alle kakkerlakken zich verenigen?"

Zesendertig dagen na de sociale media-post van Abhijeet Dipke had de door hem opgerichte Cockroach Janta Party (CJP) een grote politieke overwinning geboekt: minister Pradhan kondigde aan op te stappen te midden van aanhoudende protesten door jongeren in heel India. Zijn ontslag zaterdag was een van de belangrijkste eisen van de landelijke demonstraties die de regering van Modi’s Bharatiya Janata Party (BJP) flink onder druk zetten.

"We hebben het gedaan, we hebben het gedaan," riep Dipke uit in een microfoon toen hij het nieuws deelde met duizenden supporters op het protestterrein Jantar Mantar in het centrum van New Delhi, waar het internet inmiddels was geblokkeerd.

Hij las de namen voor van studenten die door zelfmoord waren omgekomen door de gevolgen van examenlekken en annuleringen die miljoenen studenten in India troffen. Hij droeg de overwinning op aan hen.

De aankondiging leidde tot uitbundige vreugde en feestvierende menigten.

Aanhangers van de Kakkerlakkenpartij van India vieren feest in New Delhi nadat de Indiase minister van Onderwijs, Dharmendra Pradhan, na dagenlange protesten is afgetreden. (Foto: Reuters)

"Ze noemden ons lui en werkloos," zei de 19-jarige Lavanya Bharti, verwijzend naar uitspraken van India’s opperrechter die de jeugd van India vergeleek met "kakkerlakken" en "parasieten". Deze beledigingen waren het startpunt van de CJP, een satirische tegenbeweging tegen Modi’s BJP, dat sinds 2014 aan de macht is.

"We zijn lui genoeg om dagenlang op Parliament Street te blijven slapen; we zijn werkloos, bro," zei ze lachend. "We hebben de angst weggevaagd die Modi jaren heeft opgebouwd. Kakkerlakken kruipen overal over je heen, Modi," riep ze, waarna ze samen met andere demonstranten danste.

De CJP riep de demonstranten daarna op om "vredig naar huis te gaan" nadat de regering alle eisen had geaccepteerd.

Dit soort aftreden is een primeur voor Modi, die al 12 jaar aan de macht is en een imago van sterke leider heeft weten te behouden – een imago dat echter is aangetast door de enorme hoeveelheid content die door Generatie Z op sociale media wordt geproduceerd. (Foto: AFP)

De belangrijkste eisen waren onder meer compensatie voor de families van overleden studenten, garanties dat demonstranten niet worden gestraft en een publieke excuses van politie en paramilitairen voor hun harde optreden, zoals op 20 juli toen meer dan 100 betogers gewond raakten tijdens een mars naar het parlement.

Video’s van het politieoptreden, waarin traangas werd gebruikt en demonstranten met knuppels en stokken werden geslagen, veroorzaakten landelijk veel woede en leidden tot tienduizenden betogers in steden als Bengaluru, Jaipur, Lucknow, Mumbai en Patna.

"Ik ga nu gelukkig naar huis," zei Mehdi Hasan (25), die de afgelopen maand op het protestterrein Jantar Mantar sliep nadat hij meer dan 1.120 kilometer had gereisd vanuit zijn woonplaats Begusarai in Bihar.

Met een bord dat om verantwoording vroeg, zei hij: "Wij zijn het volk van dit land en laten de regering zien dat haar macht niet absoluut is."

Aanhangers van de Kakkerlakkenpartij marcheren naar het parlement in New Delhi en eisen het aftreden van minister van Onderwijs Dharmendra Pradhan vanwege gelekte examenopgaven. (Foto: Reuters)


Niet ver weg waarschuwde de 18-jarige Shruti Bedi dat Pradhans ontslag weliswaar een overwinning voor studenten is, maar dat het niet genoeg is. "Er is een totale hervorming nodig, de regering moet volledig in onze handen komen," zei ze terwijl ze een busje zwarte spuitverf schudde. "Mensen dragen diepe minachting in hun hart," vervolgde ze, terwijl ze benadrukte dat de grootste prestatie van de Gen Z-protesten is dat burgers hun stem terugvinden.

Critici wijzen erop dat de kloof tussen de zogenaamde Generation Z in India de regering in het nauw heeft gedreven.

"Hoe lang nog totdat politici hun kinderen in het buitenland laten studeren, terwijl wij op straat door de politie worden geslagen als we onze rechten opeisen?" vroeg Bedi, terwijl vrienden om haar heen exemplaren hielden van de populaire Japanse manga One Piece, een symbool dat wereldwijd door Gen Z-protestbewegingen wordt gebruikt tegen ongelijkheid, werkloosheid en ouderwets leiderschap.

Terwijl het protestterrein langzaam leegliep, plaatste het officiële Twitter-account van de ‘kakkerlak’-beweging een reactie op Dipkes oorspronkelijke post:

"En vandaag, vrienden, hebben we ontdekt wat er gebeurt als de kakkerlakken zich verenigen."

Sinds het ontslag van minister Pradhan is de Indiase regering bezig met het implementeren van maatregelen om het examenlek-probleem aan te pakken en het vertrouwen van studenten terug te winnen. Er zijn toezeggingen gedaan om de toezichtmechanismen te verbeteren en transparantie te vergroten. De protestbeweging blijft waakzaam en eist volledige hervormingen om herhaling van vergelijkbare schandalen te voorkomen. 

Lokale en nationale media blijven de situatie nauwgezet volgen, terwijl jongerenorganisaties hun stem blijven verheffen voor meer rechtvaardigheid en verantwoordelijkheid in het onderwijs.

Deze protesten markeren een belangrijke stap in de groeiende invloed van jongeren in India, die steeds vaker hun stem laten horen en politieke veranderingen afdwingen.