Stel je eens de volgende situatie voor:
Een kind dat zijn onschuld verliest door iets wat nooit had mogen gebeuren. Het kind voelt zich plotseling niet meer veilig, is bang, verward en trekt zich terug. Het houdt het gebeurde geheim uit angst, schaamte en verwarring. Jaren later heeft het moeite met vertrouwen, voelt zich vaak schuldig en ervaart het problemen in relaties.

Dit is helaas geen uniek verhaal. Cliënten met nare seksuele ervaringen, zoals betasting, verkrachting en seksueel misbruik, komen helaas veelvuldig voor in de praktijk en dragen de littekens die dat trauma achterlaat hun hele leven met zich mee. Zij lijden daar ook ernstig onder.
Seksueel geweld is een onderwerp dat vaak moeilijk te bespreken is en liever niet wordt aangeroerd of als een geheim wordt gehouden.

Wat is seksueel geweld?
Volgens het Centrum voor Seksueel Geweld in Nederland wordt onder seksueel geweld verstaan: “alle seksuele handelingen die iemand moet uitvoeren of ondergaan in een ongelijkwaardige situatie”. Met ongelijkwaardig wordt bedoeld dat de ander meer macht heeft, sterker is, ouder is of dat je van diegene afhankelijk bent. Bij seksueel geweld kan het gaan om:
1. Aanranding (ongewenste seksuele aanrakingen of gedwongen worden de geslachtsdelen van iemand anders aan te raken)

2. Verkrachting (ongewenst seksueel binnendringen van het lichaam)

3. Seksueel misbruik (seksuele handelingen door volwassenen met minderjarigen of wanneer de pleger misbruik maakt van het leeftijdsverschil of zijn of haar macht)

4. Online misbruik (het delen of dreigen met naaktbeelden, chantage of het dwingen tot seksuele handelingen via internet of webcams)

Wie kan er slachtoffer worden?
Iedereen, ongeacht leeftijd, geslacht of achtergrond, kan slachtoffer worden. Kinderen zijn vaak kwetsbaarder en kunnen moeilijk over hun ervaringen praten, wat het voor hen extra ingrijpend maakt. Het is een misverstand dat seksueel geweld alleen in bepaalde kringen voorkomt; het gebeurt overal, ook binnen families, sportclubs, scholen en organisaties.

Wat zijn de gevolgen van seksueel geweld?

● De gevolgen van seksueel geweld zijn vaak diepgaand en langdurig en kunnen zich als volgt uiten:
● Emotioneel: verdriet, angst, boosheid, schaamte, schuldgevoelens
● Psychisch: PTSS, depressie, angststoornissen, problemen met het zelfbeeld
● Relaties: wantrouwen, moeilijkheden bij het aangaan van nieuwe relaties
● Fysiek: lichamelijke klachten, seksueel overdraagbare aandoeningen
Deze problemen beïnvloeden het dagelijks functioneren en kunnen leiden tot herhaald slachtofferschap.

Statistieken over seksueel misbruik
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) ervaart ongeveer 1 op de 3 vrouwen seksueel geweld in haar leven; daarnaast zijn 1 op de 5 vrouwen en 1 op de 7 mannen als kind slachtoffer geweest. Het merendeel van de plegers zijn bekenden, zoals familieleden, kennissen of personen in machtsposities.

In Suriname tonen cijfers van het Korps Politie Suriname (KPS) aan dat het aantal aangiftes van seksueel geweld fluctueert, met een piek in 2020 tijdens de COVID-pandemie (1001 aangiftes). Het is belangrijk te beseffen dat slechts een klein percentage slachtoffers aangifte doet, vaak vanwege angst, schaamte of wantrouwen in het rechtssysteem. Vooral mannen en jongens ondervinden barrières om hulp te zoeken, vaak door traditionele normen over mannelijkheid (“mannen mogen niet zwak zijn”).

Wat kunnen we doen?
1. Openheid en begrip tonen: Als iemand je vertelt dat hij of zij slachtoffer is, luister dan zonder oordeel en moedig aan om hulp te zoeken.

2. Hulp zoeken: Slachtoffers moeten weten dat ze niet alleen zijn en dat er professionele hulp beschikbaar is. Psychologen en psychiaters kunnen een behandeltraject aanbieden gericht op traumaverwerking.

3. Bewustwording en educatie: landelijke campagnes gericht op het herkennen en bespreekbaar maken van vormen van seksueel geweld, en onderwijs over grenzen, respect, toestemming (consent) en gezonde relaties.

4. Samenwerking: verschillende actoren zoals politie, hulpverleners, scholen, gezinnen en buurten moeten samenwerken om seksueel geweld te voorkomen en slachtoffers te ondersteunen.

5. Wet- en regelgeving: de huidige wetgeving moet worden herzien en aangescherpt, inclusief beroepsmatige consequenties voor plegers in machtsposities zoals geestelijken, hulpverleners, leerkrachten en politici. Slachtoffers verdienen betere bescherming en begeleiding.

Seksueel geweld is een ernstige inbreuk op de persoonlijke integriteit en rechten van een ander. De gevolgen kunnen leiden tot langdurig psychisch en fysiek lijden. Maar herstel is mogelijk met professionele hulp en steun. Het is cruciaal dat we blijven praten over dit onderwerp en dat we de hulpketen toegankelijker maken voor slachtoffers.

Ben jij, of iemand die je kent, slachtoffer? Weet dat je niet alleen bent en dat het niet jouw schuld is. Vraag professionele hulp, praat erover en laat je ondersteunen.

- Korps Politie Suriname (KPS) – 115 
- www.svpo.sr  
- www.pcs.sr 

Sasha Chikhoer
Klinisch Psycholoog
Contact: sasha.chikhoer@gmail.com 

U kunt het gehele artikel hier downloaden.


Documenten: