Agenten van de politie nemen positie in op het dak van een gebouw in Den Haag, Nederland. (Foto: Reuters)
Nederland wordt geconfronteerd met de grootste bedreiging voor zijn nationale veiligheid sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog, aldus de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) donderdag. Vooral Rusland en China vormen volgens de dienst de voornaamste externe dreigingen te midden van een steeds onvoorspelbaarder wereldordening.

“In de 80 jaar van ons bestaan hebben we nooit eerder een dreigingsniveau gezien zoals nu, waarbij de nationale veiligheid zo lang vanuit zoveel verschillende hoeken onder druk staat,” zei AIVD-directeur Simone Smit bij de presentatie van het jaarlijkse rapport. Ze benadrukte dat de wereldorde instabiel en onvoorspelbaar is geworden, nadat decennia van stabiliteit en voorspelbaarheid de basis vormden voor welvaart en vrede.

De AIVD herhaalde dat Nederland, als oprichter van zowel de NAVO als de Europese Unie, vooral wordt bedreigd door Rusland en China. Rusland is volgens de dienst steeds agressiever richting het Westen, onder meer door cyberaanvallen. “Rusland bereidt zich voor op een langdurige confrontatie met het Westen,” aldus de AIVD. “Een militair conflict tussen Rusland en het Westen is daardoor niet langer ondenkbaar.”

Rusland ontkent plannen te hebben om NAVO-landen aan te vallen, maar beschuldigt het “collectieve Westen” ervan zijn eigen nationale veiligheid te bedreigen, onder meer via financiële en militaire steun aan Oekraïne.

China zet daarnaast “illegale” pogingen voort om geavanceerde technologieën in handen te krijgen, om zo de wereldorde te hervormen ten behoeve van zijn eigen belangen, stelt de AIVD. China wordt al lange tijd gezien als de grootste bedreiging voor de Nederlandse economische veiligheid, een dreiging die in 2025 nog is toegenomen. China ontkent illegale activiteiten en benadrukt dat het geen bedreiging vormt voor westerse landen.

Ook binnenlands zijn er zorgen: jihadistische en extreemrechtse groepen vormen de belangrijkste veiligheidsdreiging in Nederland. Beide groepen winnen volgens de AIVD verontrustend aan populariteit, vooral onder jongeren.

De AIVD’s waarschuwing onderstreept de complexiteit en veelheid van hedendaagse veiligheidsuitdagingen voor Nederland, in een wereld die minder voorspelbaar en stabiel is dan decennialang het geval was.