Een satellietfoto toont een close-up van de tunnelingangen van het raketcomplex in Isfahan, voorafgaand aan de gerapporteerde luchtaanvallen, in Isfahan, provincie Isfahan, Iran, op 27 februari 2026. (Beeld: Vantor via Reuters)
Volgens berichten overweegt de Amerikaanse president Donald Trump een militaire actie om Iraans uranium te bemachtigen dat tot 60 procent is verrijkt. Hoewel sommigen zo’n plan zien als een snelle overwinning, waarschuwen anderen dat het “een van de meest risicovolle en moeilijke operaties zou kunnen worden die het Amerikaanse leger sinds de Tweede Wereldoorlog heeft ondernomen.”

Toen de oorlog tussen de VS en Israël enerzijds en Iran anderzijds zaterdag de tweede maand inging, had Trump een dringende boodschap voor het Amerikaanse volk: zet Fox News aan.

Wie dat deed, hoorde ultraconservatieve commentator Mark Levin publiekelijk oproepen tot het met geweld in beslag nemen van de Iraanse uraniumvoorraden. “We moeten dat uranium krijgen,” zei hij. “Als het niet vernietigd kan worden, als het niet veranderd kan worden, dan moeten we het krijgen.”

De Wall Street Journal meldde dat Trump serieus overwoog een militaire operatie te starten om de meest sterk verrijkte uraniumvoorraden van Teheran te bemachtigen.

En Trump is niet de enige in de Amerikaanse regering die met het idee speelt van een grootschalige grondoffensief om het sterk radioactieve materiaal in handen te krijgen.

“Mensen zullen er naartoe moeten en het halen,” zei minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio in maart tegen het Amerikaanse Congres.

Buiten bereik
Volgens het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) had Iran vlak voor de Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen in juni 2025 ongeveer 440 kilogram uranium verrijkt tot 60 procent. Iran stelt dat zijn nucleaire programma alleen voor civiel gebruik is.

“Dat is een flinke hoeveelheid,” zegt Ludovica Castelli, specialist in nucleaire politiek in het Midden-Oosten. “Als dat tot wapenniveau – 90 procent – zou worden verrijkt, is het genoeg voor ongeveer tien kernwapens. Wat we niet weten is wat er met die voorraad is gebeurd.”

Hoewel Trump vorig jaar zei dat de verrijkingsinstallaties “compleet en totaal vernietigd” waren, is het onwaarschijnlijk dat de VS het verrijkte uranium volledig konden vernietigen.

Een satellietfoto die door de Franse krant Le Monde is geanalyseerd, suggereert dat een deel van de Iraanse uraniumvoorraden in juni vorig jaar is verplaatst naar ondergrondse tunnels bij Isfahan, buiten bereik van de luchtaanvallen die vlak daarna plaatsvonden.

Risicovolle onderneming
Met andere woorden: er is genoeg uranium over om “de internationale gemeenschap, vooral de VS en Israël, ernstige zorgen te baren,” zegt Shahin Modarres, Iran-specialist van het International Team for the Study of Security.

Christian Emery, specialist in internationale betrekkingen en het Iraanse nucleaire programma, zegt dat het resterende uranium een aantrekkelijk doelwit is voor een regering die behoefte heeft aan een concreet doel in een oorlog die er tot nu toe niet in slaagt de Iraanse regering ten val te brengen.

“Het probleem met Trumps strategie is dat hij niet had gerekend op het feit dat Iran niet zou toegeven aan zijn voorwaarden,” legt Emery uit. “Politiek gezien is het idee van een kort grondoffensief om het grootste deel, zo niet alles, van het sterk verrijkte uranium te bemachtigen voor hem erg aantrekkelijk. Zo kan hij een overwinning proclameren zonder een akkoord met Iran te sluiten.”

Clive Jones, directeur van het Institute for Middle Eastern and Islamic Studies aan de Durham University, denkt ook dat zo’n operatie Trump snel uit de oorlog zou kunnen halen die hij gestart is. “Als zo’n aanval succesvol zou zijn – en ik betwijfel dat – dan zou Trump kunnen zeggen dat de oorlog voorbij is,” zei hij. Rondom de president proberen mensen hem te overtuigen van het idee van een snelle militaire operatie tegen Iraanse nucleaire voorraden.

Maar Emma Salisbury, specialist nationale veiligheid, benadrukt dat dit geen operatie is die een team speciale eenheden onopgemerkt kan uitvoeren. “Er zullen zeker grondtroepen aan te pas moeten komen, waarschijnlijk veel troepen en personeel, afhankelijk van de locatie,” zegt zij.

“Dit is geen snelle in-en-uit operatie.”

Zo’n operatie zou een flinke escalatie zijn in een oorlog die zich al over het Midden-Oosten verspreidt – vooral voor een president die zijn achterban beloofde het land niet in nieuwe oorlogen te sturen, laat staan Amerikaanse soldaten te sturen om te vechten en te sterven in het buitenland.

“Minimaal zou dit een van de meest risicovolle en moeilijke operaties zijn die het Amerikaanse leger sinds de Tweede Wereldoorlog heeft uitgevoerd,” zegt Emery.

Locatie onbekend
Allereerst zou de VS precies moeten weten waar Iran zijn voorraden heeft verstopt.

“Het is waarschijnlijk dat de Iraniërs hun verrijkte uranium hebben verspreid, waardoor het lastig wordt om het te vinden,” zei Jones. Als dat inderdaad zo is, zou het terughalen ervan meerdere grondaanvallen vereisen waarbij troepen zich door vijandelijk gebied aan verschillende fronten moeten vechten.

Zo’n complexe operatie zou vrijwel zeker gecoördineerd moeten worden met Israëlische troepen, aldus Modarres. Salisbury bevestigde dat Israël speciale eenheden heeft die getraind zijn om operaties op Iraanse bodem uit te voeren.

Een gevaarlijke taak
Modarres legde uit dat zo’n operatie uit meerdere fasen zou bestaan: eerst een luchtaanval om de Iraanse verdediging te verzwakken, gevolgd door het inzetten van speciale eenheden om vijandelijke troepen uit te schakelen en het gebied veilig te stellen.

Daarna zouden militairen met speciale kennis het gebied afzoeken naar de voorraden, een perimeter opzetten en zorgen dat vrachtwagens, graafmachines en transportvliegtuigen klaarstaan om het uranium te vervoeren. Tot slot komen experts in actie die gespecialiseerd zijn in het omgaan met zeer gevaarlijk nucleair materiaal. Mogelijk is ook tunnelinggereedschap of zware machines nodig om puin te ruimen, aldus Emery.

Experts zeggen dat zo’n operatie minstens enkele dagen in beslag zou nemen, maar ook weken zou kunnen duren. Volgens Salisbury is dit een van de gevaarlijkste missies die je je kunt voorstellen.

“Een absolute tien,” zei ze. “De operatie op zich is al risicovol, maar het feit dat er uraniumhexafluoride moet worden behandeld maakt het enorm gevaarlijk.”

Castelli benadrukte dat zelfs speciale eenheden die getraind zijn in het omgaan met radioactief materiaal aanzienlijke risico’s lopen.

“Op de grond zouden Amerikaanse troepen opereren in een vijandige omgeving, blootgesteld aan aanvallen van Iraanse strijdkrachten. Hoe langer ze daar blijven, hoe groter het risico,” zei ze. “Het materiaal, uraniumhexafluoride, is giftig en met een verrijking van 60 procent brengt het extra gevaren met zich mee tijdens het hanteren en vervoer. Troepen hebben speciale beschermende uitrusting nodig en als containers beschadigd raken, neemt het gevaar sterk toe.”

Jones zei dat een operatie van deze omvang waarschijnlijk tot veel slachtoffers aan beide zijden zou leiden.

Zelfs als de missie slaagt en 440 kilogram verrijkt uranium wordt weggehaald, betekent dat niet dat Iran niet alsnog nucleaire wapens kan ontwikkelen.

“Iran zou nog steeds centrifuges, technische kennis en waarschijnlijk andere voorraden uranium behouden, waaronder materiaal verrijkt tot 20 procent en lager dan 5 procent, waarschijnlijk op meerdere locaties opgeslagen,” zei Castelli. “Het programma draait niet alleen om één voorraad, maar ook om opgebouwde kennis, infrastructuur en overige materialen. Zolang die blijven bestaan, blijft het risico op toekomstige militarisering van het programma aanwezig.”