President Trump overweegt de NAVO te verlaten, omdat bondgenoten niet willen meewerken aan de Amerikaanse en Israëlische oorlog tegen Iran. Dit zorgt voor steeds meer spanningen binnen het bondgenootschap. De relatie tussen Trump en de NAVO-bondgenoten verslechtert, nu de oorlog tegen Iran de tweede maand ingaat. Steeds meer landen willen Washington niet steunen, waardoor de kloof tussen Europa en de VS groter wordt.

Trump vraagt om meer steun, zoals het inzetten van marineschepen bij de Straat van Hormuz en het gebruik van militaire bases in Europa. Maar de bondgenoten reageren terughoudend en de Trump-regering is ook niet erg enthousiast over hen.

“Ik wist altijd al dat ze een papieren tijger waren,” zei Trump in een interview, waarbij hij serieus overwoog om uit de NAVO te stappen.

Ook minister Marco Rubio van Buitenlandse Zaken zei dat het bondgenootschap niet goed werkt als het alleen gaat om het verdedigen van Europa, en dat dit opnieuw bekeken moet worden.

Welke landen weigeren hun militaire bases te delen?
Spanje is het meest uitgesproken tegen de oorlog. Het land sluit zijn luchtruim voor Amerikaanse militaire vliegtuigen die bij het conflict betrokken zijn. Spanje vindt het onrechtvaardig dat de VS hun gezamenlijke militaire bases gebruiken voor deze oorlog. Trump dreigde daarom de handel met Spanje te verminderen.

Italië weigerde Amerikaanse bommenwerpers toegang tot een basis op Sicilië, maar zegt dat elk verzoek apart bekeken wordt en dat er geen ruzie met de VS is.

Het Verenigd Koninkrijk staat het gebruik van bases toe, maar alleen voor defensieve missies. Premier Keir Starmer zei dat dit niet hun oorlog is en dat ze zich er niet in willen mengen.

Frankrijk weigerde vliegtuigen die wapens voor Israël vervoerden over Frans grondgebied te laten vliegen. Trump noemde dit “zeer onhulpzaam.”

Polen wil zijn luchtverdediging niet naar het Midden-Oosten verplaatsen, omdat de veiligheid van het eigen land prioriteit heeft.

Twist over de Straat van Hormuz
Trump vroeg bondgenoten om te helpen de Straat van Hormuz te beveiligen, een belangrijke doorgang voor olie en gas. Iran kan het scheepvaartverkeer daar bijna blokkeren met weinig aanvallen.

Maar landen als Italië, het VK, Frankrijk en Duitsland zeggen allemaal nee tegen deelname aan een marinecoalitie om de doorgang open te houden. Duitsland zegt dat dit niet hun oorlog is.

Sommige landen kunnen wel helpen, bijvoorbeeld met het opruimen van mijnen, en het VK bespreekt de inzet van drones voor dat doel.

Trump wil echter dat bondgenoten meer doen. Hij schreef op social media dat landen die geen brandstof kunnen krijgen door de blokkade, zoals het VK, het zelf maar moeten oplossen en de doorgang moeten innemen.

Experts zeggen dat deze harde uitspraken de woede binnen Trumps achterban vergroten en de band binnen de NAVO verder verzwakken.

Zeggen bondgenoten echt nee?
Trump suggereert dat hij het conflict los wil laten als Iran de controle over de Straat van Hormuz behoudt. Dat zou ernstige gevolgen hebben voor de economie wereldwijd.

De vertraging van het scheepvaartverkeer veroorzaakt nu al grote problemen, met stijgende olie- en gasprijzen en tekorten in sommige landen. Zelfs als de doorgang snel weer open gaat, blijven de gevolgen nog lang merkbaar.

Frankrijk is in gesprek met ongeveer 35 landen over een missie om de doorgang weer open te krijgen zodra de oorlog voorbij is.