Hans Breeveld
Waarom moest het allemaal zo lang duren voordat ex-president Chandrikapersad Santokhi als lid tot De Nationale Assemblee (DNA) werd toegelaten? Het is niet de eerste keer dat een DNA-lid in spe – met familie en al – uren in de ‘wachtkamer’ moet doorbrengen.

Het onderzoeken van geloofsbrieven krijgt soms trekken van een antecedentenonderzoek. Mijns inziens rechtvaardigen noch de artikelen in de Grondwet, noch die in de Kiesregeling dit lange wachten. Is het dan toch de interpretatie die DNA-leden aan artikelen geven, afhankelijk van aan welke kant van de tafel zij op een bepaald moment zitten?

Overigens schijnen – als er problemen zijn met de toelating – steeds min of meer dezelfde issues te spelen. Het is te hopen dat over deze onduidelijkheden, dan wel multi-interpretabele zaken, na al die jaren spoedig consensus zal worden bereikt.

Ik denk hierbij aan de formulering dat De Nationale Assemblee uit 51 leden bestaat. Het lijkt mij dat met deze formulering het maximale aantal leden waaruit dit college mag bestaan, wordt aangegeven. Dat het college evenwel zijn  werkzaamheden met minder leden mag aanvangen, is ook in deze zittingsperiode weer gebleken.

Volgens artikel 66 van de Grondwet zouden de leden van DNA overigens in hun ‘eerste’ vergadering bijeenkomen: “onder voorzitterschap van het oudste lid in jaren en bij verhindering of ontstentenis door telkens het op één na oudste lid.” “Bij verhindering of ontstentenis” geeft duidelijk aan dat het kan voorkomen dat niet alle 51 leden bij de openingsvergadering van dit orgaan aanwezig kunnen of hoeven te zijn, terwijl deze vergadering gewoon voortgang vindt onder leiding van “het oudste dan wel het op één na oudste lid in jaren.”

Voor alle duidelijkheid zou in de Grondwet of in een organieke wet kunnen worden aangegeven dat het college haar beraadslagingen met een gekwalificeerde meerderheid van ten minste twee derde van het aantal leden mag aanvangen.

We merkten dat de leden van dit staatsorgaan ook in deze net begonnen zittingsperiode uiterlijk binnen dertig dagen nadat ze gekozen zijn, in vergadering bijeenkwamen.

Chan Santokhi werd echter verweten dat hij zich te laat bij de overige leden aansloot. Maar het is duidelijk dat ex-president Santokhi pas na de overdracht van de regeermacht – in dit geval na 16 juli – kon toetreden tot het parlement, aangezien vicepresident Ronnie Brunswijk ook tot Assembleelid was gekozen en hij daartoe had bewilligd.

In het geval van het huidige presidentiële koppel Simons/Rusland is het niet onmogelijk dat hetzelfde zich zal herhalen na de eerstvolgende verkiezingen. Beiden zijn namelijk voorzitter van een politieke partij, en het is te verwachten dat zij de lijst van hun partij zullen aanvoeren.

Chan Santokhi had tijdig bewilligd om lid van DNA te worden. Het heikel punt was dat Santokhi besloot – na een drukke periode als president – voorafgaand aan zijn toetreding tot DNA met vakantie te gaan. Hierover is in de Grondwet niets geregeld, tenzij hij vijf maanden weg zou blijven zonder dit te melden. In dat geval zou hij artikel 68, lid f van de Grondwet hebben overtreden.

Wij zien echter dat Santokhi middels een keurige brief aan de voorzitter van DNA had aangegeven voor een bepaalde periode afwezig te zullen zijn, maar vanaf 16 september beschikbaar zou zijn om als lid toe te treden tot DNA. Op grond hiervan werd hij door de voorzitter daartoe op maandag 29 september in de gelegenheid gesteld zijn lidmaatschap van DNA te aanvaarden.

Aangezien het tussentijds toetreden tot het parlement een veelvoorkomend verschijnsel is, kan ik mij voorstellen dat Chan Santokhi in de veronderstelling leefde dat dit geen probleem zou mogen zijn.

Van het vorige parlement weten wij nog dat, indien er quorum was, nog enkele weken voor het einde van het college Kelvin Koniki zou worden toegelaten tot het parlement.

Bij afwezigheid van duidelijke regelgeving in deze lijkt het mij dat de voorzitter van het college, na inwinning van deskundig advies, de heer Santokhi had moeten adviseren. Hoe het ook zij: het college doet er goed aan na dit voorval de regels aan te scherpen om meer duidelijkheid te brengen.

Hans Breeveld