Een man draagt ​​een Iraanse vlag terwijl hij loopt tussen het puin van een gebouw van de Sharif Universiteit voor Technologie in Teheran, Iran, dat beschadigd raakte door een luchtaanval, te midden van het conflict tussen de VS en Israël met Iran. (Foto via Reuters)
Na een dag van escalatie en dreigementen kondigde president Donald Trump dinsdag onverwacht een twee weken durend staakt-het-vuren aan met Iran. Daarmee kwam hij terug op zijn eerdere dreiging dat “een hele beschaving vannacht zal verdwijnen” als Iran de Straat van Hormuz niet zou heropenen. Deze abrupte ommekeer volgde vlak voor zijn ultimatum afliep, waarmee hij de wereld op stelten zette.

De dag was gedomineerd door Trumps harde woorden en militaire acties. Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen raakten spoorweg- en wegbruggen, een luchthaven en een petrochemische fabriek in Iran. Ook werd Kharg-eiland, het belangrijkste olie-exportpunt van Iran, aangevallen. Iran antwoordde met nieuwe aanvallen op schepen in de Golf en op een groot Saoedisch petrochemisch complex. In Doha werden laat op de avond explosies gehoord.

Het conflict duurt inmiddels zes weken en heeft al meer dan 5.000 levens geëist in bijna een dozijn landen, waaronder ruim 1.600 burgers in Iran. De blokkade van de Straat van Hormuz, waar bijna een vijfde van de wereldolie doorheen gaat, heeft de olieprijzen flink opgedreven en vergroot de kans op een wereldwijde economische recessie.

Met de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen in zicht, staan Trumps populariteitscijfers historisch laag. Veel Amerikanen zijn tegen de oorlog en bezorgd over stijgende brandstofkosten, wat de positie van de Republikeinse partij in het Congres bedreigt.

Trump kondigt tweezijdig staakt-het-vuren aan
Op zijn sociale mediaplatform Truth Social meldde Trump dat het staakt-het-vuren “tweezijdig” zal zijn. Hij stelde dat de VS hun militaire doelstellingen al hebben bereikt en ver gevorderd zijn met een definitief vredesakkoord met Iran en vrede in het Midden-Oosten. Volgens Trump heeft Iran een tienpuntenvoorstel ingediend dat een “werkbare basis” vormt voor onderhandelingen en verwacht hij dat binnen de twee weken een overeenkomst zal worden afgerond.

Iran reageert met voorwaardelijke verklaring
De Iraanse Supreme National Security Council gaf een officiële verklaring uit waarin de gesprekken in Islamabad worden aangekondigd, maar “met compleet wantrouwen jegens de Amerikaanse zijde.” Iran stelt twee weken beschikbaar voor de onderhandelingen, met een mogelijke verlenging bij wederzijds akkoord.

De verklaring benadrukt het belang van nationale eenheid en het voortzetten van “de vieringen van de overwinning met kracht.” Deze onderhandelingen zijn volgens Iran een voortzetting van de strijd op het slagveld, onder toezicht van revolutionaire leiders en hoogste staatsorganen.

“Als de overgave van de vijand op het slagveld een beslissende politieke overwinning wordt in de onderhandelingen, zullen we deze grote triomf samen vieren. Zo niet, blijven we vechten totdat aan alle eisen van het Iraanse volk is voldaan,” luidt de verklaring. Tegelijk waarschuwt Iran dat “onze handen aan de trekker blijven, en bij de geringste fout van de vijand zal met volle kracht worden gereageerd.”

Oproep paus Leo
In een krachtig en ongewoon statement veroordeelde paus Leo de dreigementen van Trump als “onacceptabel.” Hij riep wereldburgers op hun politieke leiders aan te sporen om het conflict te beëindigen. “Mensen willen vrede,” zei hij. Ook benadrukte hij de morele verantwoordelijkheid om onschuldige burgers, zoals kinderen en zieken, te beschermen. De paus noemde aanvallen op civiele infrastructuur een schending van het internationaal recht, een verwijzing naar Trumps dreigementen om Iran’s bruggen en energiecentrales te vernietigen.