De opmars van cosmetische laserbehandelingen in Suriname voltrekt zich in hoog tempo en grotendeels zonder zichtbaar publiek toezicht. Dat is een zorgwekkende ontwikkeling en één die niet los kan worden gezien van eerdere ervaringen binnen de sector.

In Suriname heeft zich al een ernstig incident voorgedaan binnen een beauty-achtige setting, waarbij een cliënt na een intraveneuze behandeling (IV-therapie) is overleden. Juist naar aanleiding van dergelijke ontwikkelingen werd destijds gesproken over strengere regulering en toezicht.

Op sociale media worden dagelijks behandelingen aangeboden zoals CO₂-laser, skin tightening, laser hair removal en radiofrequentieprocedures. De belofte is telkens dezelfde: een jongere huid, strakkere contouren, minder rimpels, minder littekens. Het wordt gepresenteerd als een toegankelijke schoonheidsbehandeling.

Wat veel mensen niet beseffen, is dat met name CO₂-laser en andere energiegebaseerde behandelingen geen cosmetische “facials” zijn, maar ingrepen waarbij de huid doelbewust thermisch wordt beïnvloed. Bij een CO₂-laser wordt met een geconcentreerde lichtbundel gecontroleerde microbeschadiging aangebracht in de huid, waarbij delen van de epidermis gecontroleerd worden geablateerd (verdampt) en warmte wordt afgegeven aan de onderliggende dermis om collageenvernieuwing te stimuleren.

De diepte van penetratie, de energie-instellingen, de overlap van behandelde zones en het huidtype van de patiënt bepalen samen of het resultaat herstel en vernieuwing is, of juist beschadiging. Wanneer deze parameters onjuist worden toegepast, kan de behandeling feitelijk neerkomen op een oppervlakkige of zelfs diepere brandwond.

Want terwijl de marketing zich richt op resultaat, snelheid en betaalbaarheid, blijft een fundamentele vraag onbeantwoord: wie voert deze behandelingen uit, en met welke medische kennis?

Internationale dermatologische richtlijnen zijn hier glashelder over. De uitkomst van laserbehandelingen hangt in grote mate af van de deskundigheid van de behandelaar. Onjuiste instellingen, verkeerde inschatting van het huidtype of onvoldoende nazorg kunnen leiden tot: thermische huidschade, infecties door beschadigde huidbarrière, littekenvorming bij diepere weefselschade en vooral: post-inflammatoire hyperpigmentatie.
 
Bij een ontstekingsreactie in de huid zoals die optreedt na een te agressieve laserbehandeling worden melanocyten gestimuleerd tot verhoogde pigmentproductie. Dit kan leiden tot donkere verkleuringen van de huid die maanden tot jaren zichtbaar blijven. Bij huidtypen zoals die veel voorkomen in Suriname is deze reactie niet uitzonderlijk, maar juist voorspelbaar bij onzorgvuldig uitgevoerde behandelingen. Het is juist om deze reden dat dergelijke behandelingen in veel landen onder strikte medische protocollen en supervisie plaatsvinden.

Daar komt bij dat het herstelproces na een CO₂-laserbehandeling tijd nodig heeft. De huidbarrière moet zich opnieuw opbouwen, ontstekingsprocessen moeten afnemen en pigmentproductie moet stabiliseren. Wanneer behandelingen te snel na elkaar worden uitgevoerd, zonder volledig herstel, kan er sprake zijn van cumulatieve schade, een zogenaamde ‘stacking’ van thermische impact, waarbij het risico op complicaties exponentieel toeneemt

En toch zien we in de praktijk dat deze behandelingen op sociale media worden aangeboden alsof het gaat om een standaard schoonheidsdienst, vaak in pakketten, zonder dat zichtbaar wordt gemaakt:
- of er een medische intake plaatsvindt 
- of huidtypes correct worden geclassificeerd 
- of contra-indicaties zoals actieve huidproblemen of medicatiegebruik worden uitgesloten 
- of de behandelaar voldoende kennis heeft van energie-instellingen en huidreacties 
- of er een adequaat nazorg- en complicatieprotocol bestaat.

Dat is een zorgwekkende ontwikkeling en één die niet langer uitsluitend als marktontwikkeling kan worden beschouwd, maar nadrukkelijk vraagt om regulering door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid. Want op het moment dat een behandeling blijvende schade kan veroorzaken, bevindt men zich niet langer in de sfeer van cosmetic alleen maar raakt men direct aan de volksgezondheid en het noodzakelijk toezicht.

Bestaat er in Suriname op dit moment een duidelijk en afdwingbaar kader voor klinieken en salons die werken met medische of semi-medische laserapparatuur? Is er een verplichte accreditatie of certificering? Zijn er eisen aan opleiding en bekwaamheid van behandelaars? Wordt er gecontroleerd op naleving van medische richtlijnen? Is er registratie van complicaties en klachten?

Het ministerie van Volksgezondheid heeft zelf het belang benadrukt van kwaliteitsborging via wetgeving zoals de Wet BIG, met als doel het beschermen van burgers tegen onzorgvuldig handelen in de zorg. Die doelstelling is terecht. Wanneer behandelingen met aantoonbare medische risico’s zich vrij ontwikkelen in het publieke domein, ontstaat er impliciet een situatie waarin het ontbreken van duidelijke normstelling en toezicht feitelijk ook een beleidskeuze wordt. Juist daarom is het van belang dat het ministerie op korte termijn expliciet en publiekelijk duidelijkheid verschaft over de vraag of en hoe deze sector wordt gereguleerd, welke kwalificaties van behandelaars worden vereist en of aanvullende certificering of accreditatie noodzakelijk wordt geacht.

Zonder toezicht ontstaat er een grijs gebied waarin commerciële belangen voorrang kunnen krijgen boven patiëntveiligheid. En in dat grijze gebied vallen uiteindelijk de mensen die simpelweg een verbetering van hun uiterlijk zochten en mogelijk eindigen met blijvende schade.

Dit onderwerp mag niet langer worden benaderd als een randverschijnsel binnen de beautymarkt, maar het verdient de aandacht en regie die past bij een sector met directe implicaties voor de volksgezondheid. De oproep aan het ministerie is dan ook helder: neem regie, stel duidelijke normen en organiseer effectief toezicht niet nadat schade zich heeft gemanifesteerd, maar juist om die te voorkomen.

Robert Jahangier