Chan Santokhi
(03-02-1959 –30-03-2026)
Vandaag wordt ex-president, VHP-voorzitter én Assembleelid Chan Santokhi gecremeerd. Een moment van afscheid en reflectie, maar ook onvermijdelijk het begin van een nieuwe fase voor de VHP. Want in de politiek staat niets stil. Zelfs de dood niet.

Santokhi was niet zomaar een voorzitter. Net als Jagernath Lachmon leidde hij de partij tot zijn laatste adem. Sinds zijn verkiezing in juli 2011, met overweldigende steun en tegenkandidaat Bholanath Narain ver achter zich latend, groeide hij uit tot hét gezicht van de VHP. Hij maakte zich op om de voorzittershamer opnieuw stevig in handen te houden richting de bestuursverkiezing van volgend jaar.

Voorlopig rust die hamer in handen van ondervoorzitter Glenn Oehlers. Tijdelijk. Want binnen de VHP tikt de klok inmiddels onverbiddelijk door. Na de uitvaart volgt de realiteit: hoe verder?

De partijstructuur laat weinig ruimte voor improvisatie. Eerst verkiezingen in de kernen, daarna het hoofdbestuur. Ordelijk, volgens het boekje. Maar wie de VHP kent, weet dat achter dit ogenschijnlijk rustige proces een dynamiek schuilgaat die allesbehalve stil is. Laten we eerlijk zijn: de strijd om de voorzittersstoel is allang begonnen. Er waren al partijbonzen die zich opmaakten om hem uit te dagen. Nu de stoel vrijkomt, verandert die latente spanning in een open veld. Ambitie laat zich nu eenmaal niet cremeren.

De vraag is niet óf er strijd komt, maar hoe die wordt gevoerd. Wordt het een krachtmeting die de partij verscheurt? Of een proces waarin de VHP zichzelf opnieuw uitvindt? De geschiedenis biedt hoop én een waarschuwing. Na het overlijden van Lachmon stond de partij ook voor een breekpunt. Toch veerde zij, als een riethalm — waarmee ‘Papa Lach’ zich vergeleek — terug. Niet zonder schade, maar met voldoende veerkracht om te blijven staan. Diezelfde test ligt nu opnieuw op tafel.

Als de VHP erin slaagt de gelederen te sluiten en een compromisfiguur naar voren te schuiven, kan zij sterker uit deze fase komen. Maar als persoonlijke ambities de overhand krijgen, dreigt versnippering — en daarmee verlies van politieke slagkracht. Uiteindelijk ligt de sleutel niet alleen bij de top, maar bij de achterban. Want partijen overleven niet door leiders alleen, maar door de mate waarin hun fundament standhoudt wanneer de storm opsteekt. En die storm… die komt.

De komende maanden zullen uitwijzen of de VHP opnieuw kan buigen zonder te breken, of dat de strijd om de hamer haar uit balans brengt.
Één ding is zeker: de erfenis van Chan Santokhi zal niet alleen worden bepaald door wat hij heeft nagelaten, maar vooral door wat de oranjepartij ermee doet.

Terwijl vandaag het vuur het lichaam van Chan Santokhi tot as terugbrengt, zal de komende tijd moeten blijken of zijn partij de kracht heeft om de partij springlevend te houden.

Nita Ramcharan