De Haïtiaanse premier Alix Didier Fils Aime spreekt tijdens een ceremonie op de dag dat het mandaat van de overgangsregeringsraad van het Caribische land, een orgaan dat bedoeld was om een ​​bloedig bendeconflict te beteugelen en lang uitgestelde verkiezingen te organiseren, afliep zonder dat er een opvolgingsplan was, in Port-au-Prince, Haïti. (Foto: Reuters)
De veiligheidssituatie in Haïti is nog lang niet op het niveau dat nodig is om in augustus presidentsverkiezingen te houden, zo verklaarde premier Alix Didier Fils-Aime maandag in een interview. Het Caribische land, dat het dichtstbevolkte van de regio is, wacht al tien jaar op zijn eerste presidentsverkiezing.

De verkiezingen in Haïti zijn herhaaldelijk uitgesteld door opeenvolgende regeringen, omdat machtige gewapende bendes hun greep op de hoofdstad Port-au-Prince verstevigen en zich uitbreiden naar landelijke en centrale gebieden. Deze bendes hebben in de afgelopen jaren duizenden mensen gedood en meer dan een miljoen ontheemd.

Premier Fils-Aime vertelde in het interview met de hoofdredacteur van de oudste krant van Haïti, Le Nouvelliste, dat "de veiligheidsvoorwaarden simpelweg niet aanwezig zijn om in augustus te kunnen stemmen." Hij voegde eraan toe dat hij hoopt dat de verkiezingen nog dit jaar kunnen plaatsvinden, met een verkozen president uiterlijk op 7 februari 2027.

Fils-Aime trad op 7 februari van dit jaar aan als premier, een symbolische datum voor de machtswisseling in Haïti, die echter vaak genegeerd wordt door leiders die hun ambtstermijn proberen te verlengen. De vorige president, Jovenel Moise, werd in 2021 vermoord nadat hij de verkiezingen had uitgesteld. Zijn dood liet een politiek vacuüm achter waarin de bendes hun invloed over bijna de hele hoofdstad uitbreidden.

De voorbereidingen voor de verkiezingen worden ernstig bemoeilijkt door de verslechterende veiligheidssituatie. De bendes versterken hun allianties en breiden zich uit naar andere delen van het land, waardoor de autoriteiten nauwelijks in staat zijn om een vrije en eerlijke stemming te garanderen.

Tegelijkertijd koppelen de Verenigde Naties en de Verenigde Staten hun steun aan de Haïtiaanse veiligheidsdiensten aan het feit dat er verkiezingen worden gehouden, wat extra druk zet op de regering.

De registratie van kiezers had op 1 april moeten beginnen. De kiesraad had eerder gepland om de eerste stemronde op 30 augustus te houden, gevolgd door een tweede ronde in december. Meer dan 280 politieke partijen waren goedgekeurd om deel te nemen.

Fils-Aime benadrukte: "We gaan de bevolking geen encyclopedie overhandigen om uit te kiezen. Keuze is goed, maar te veel keuze is niet per se nodig. Ik zou het fijn vinden als we verkiezingen hebben met 10 tot 15 presidentskandidaten."

De premier gaf aan dat de regering in gesprek is met politieke partijen over een verkiezingsbesluit, maar dat hij nog niet tevreden is met het door de kiesraad voorgestelde budget.

Ondertussen klagen ondernemers over een golf van nieuwe bendeaanvallen in het hele land. Delphine Gardere, CEO van het 154 jaar oude Haïtiaanse rumbedrijf Rhum Barbancourt, meldde dat een van haar werknemers afgelopen nacht in de hoofdstad werd doodgeschoten.

Haïti kampt al jaren met ernstige veiligheidsproblemen, die zijn verergerd door politieke instabiliteit en economische crisis. De moord op president Moise versnelde de machtsgreep van gewapende bendes, die nu een groot deel van het stadsleven en het land beheersen. Deze situatie belemmert niet alleen het democratisch proces, maar ook de dagelijkse veiligheid en het levensonderhoud van de bevolking.

De internationale gemeenschap, waaronder de VN en de VS, ondersteunt Haïti vooral via de veiligheidsdiensten, maar verbinden deze hulp nadrukkelijk aan het houden van geloofwaardige verkiezingen. Dat maakt de timing van het verkiezingsproces extra gevoelig.

De situatie blijft onvoorspelbaar, en het uitstel van de verkiezingen kan leiden tot verdere politieke spanningen en maatschappelijke onrust. Tegelijkertijd groeit de roep om een oplossing die stabiliteit en veiligheid kan brengen, zodat Haïti eindelijk weer een democratisch gekozen regering kan krijgen.