De aanval op het South Pars-gasveld in Iran heeft de oorlog in het Midden Oosten in een andere fase gebracht. (Beeld: Reuters)
De prijs van Brent-olie, de wereldwijde benchmark, schoot donderdag boven de 119 dollar per vat na een reeks Iraanse aanvallen op energievoorzieningen in het Midden-Oosten. Deze actie volgde op een Israëlische aanval op Iran’s South Pars gasveld, wat de oorlog in de regio aanzienlijk heeft doen escaleren.

De Brent futures noteerden een stijging van 6,02 dollar (5,6 procent) tot 113,40 dollar per vat rond het middaguur, nadat de prijs eerder die dag een piek van 119,13 dollar bereikte, vlakbij het hoogste niveau in ruim drieënhalf jaar dat op 9 maart werd bereikt. De Amerikaanse West Texas Intermediate (WTI) steeg licht tot 96,39 dollar per vat, na eerder bijna vier dollar te zijn gestegen tot net boven de 100 dollar.

Tegelijkertijd bereikten premies voor Midden-Oosterse benchmarks zoals Dubai en Oman all-time highs van circa 65 dollar per vat, aldus handelaren en Reuters-data.

De aanval van Israël richtte zich op het South Pars-gasveld in Iran, dat deel uitmaakt van ’s werelds grootste aardgasveld dat Iran deelt met Qatar. President Donald Trump verklaarde dat noch de VS noch Qatar betrokken waren bij de Israëlische aanval. Hij waarschuwde dat Israël het veld niet opnieuw zou aanvallen tenzij Iran Qatar zou aanvallen, en benadrukte dat de VS dan ook zouden reageren.

De Iraanse raketaanvallen beschadigden onder meer QatarEnergy’s Ras Laffan-industriecomplex, ’s werelds grootste LNG-productiehub, waarbij ook de 140.000 vaten-per-dag tellende Pearl gas-to-liquids-fabriek van Shell in Qatar stil kwam te liggen. Dit leidde tot een scherpe stijging van de gasprijzen in Europa, waar de futuresprijzen voor Nederlands TTF-gas met ongeveer 15 procent stegen en een piek bereikten rond €70 per megawattuur, het hoogste niveau in meer dan drie jaar.

Daarnaast werd circa 17 procent van de LNG-capaciteit van Saudi-Arabië uitgeschakeld door aanvallen op de SAMREF-raffinaderij in Yanbu en een gasstation in het oosten van het land. Experts waarschuwen dat het herstel van deze faciliteiten maanden tot mogelijk een jaar kan duren, wat de druk op de wereldwijde energiemarkt verder vergroot.

Saoedi-Arabië meldde dat het vier ballistische raketten en een drone-aanval op een gasinstallatie had onderschept. Ook werd de SAMREF-raffinaderij getroffen door een luchtaanval. De olie-export vanuit de haven werd tijdelijk verstoord maar is inmiddels hervat. In Kuweit veroorzaakte een drone-aanval een kleine brand bij de Mina al-Ahmadi-raffinaderij.

De Amerikaanse centrale bank liet de rente ongewijzigd, maar waarschuwde voor hogere inflatie door de oorlog en de stijgende energieprijzen. De regeringsploeg van Trump zoekt manieren om de brandstofprijzen te beteugelen, mede met het oog op de presidentsverkiezingen in november. Zo wordt overwogen om de sancties op Iraanse olie die vastzit op tankers – zo’n 140 miljoen vaten – te versoepelen.

Volgens Reuters overweegt de Amerikaanse regering ook de inzet van duizenden extra troepen om haar militaire aanwezigheid in het Midden-Oosten te versterken, gezien de toenemende spanningen.