Mensen staan ​​bij een vernield voertuig terwijl rook opstijgt na een vermeende aanval op brandstoftanks van Shahran, te midden van het conflict tussen de VS en Israël met Iran, in Teheran, Iran. (Foto: Reuters)
Iran heeft maandag Mojtaba Khamenei benoemd als opvolger van zijn vader Ali Khamenei als Opperste leider, wat aangeeft dat de hardliners stevig aan de macht blijven. De een week durende oorlog tussen de VS en Israël tegen Iran heeft geleid tot een stijging van de olieprijzen.

Mojtaba, een geestelijke met invloed binnen de Iraanse veiligheidsdiensten en uitgebreide zakelijke netwerken onder zijn vader, werd gezien als de favoriet voorafgaand aan de stemming van zondag door de Assemblee van Experts, een orgaan van 88 geestelijken dat is belast met het kiezen van Ali Khamenei’s opvolger.

"Met een beslissende stemming heeft de Assemblee van Experts Ayatollah Seyyed Mojtaba Hosseini Khamenei benoemd tot de derde leider van het heilige systeem van de Islamitische Republiek Iran," zei de Assemblee in een verklaring vlak na middernacht, Teheraanse tijd.

Deze positie geeft Mojtaba het laatste woord over alle staatszaken in de Islamitische Republiek.

Mojtaba’s benoeming zal waarschijnlijk de woede wekken van de Amerikaanse president Donald Trump, die zondag zei dat Washington inspraak zou moeten hebben bij de keuze. “Als hij geen goedkeuring van ons krijgt, zal hij het niet lang volhouden,” zei hij tegen ABC News. Israël dreigde voorafgaand aan de aankondiging iedereen die gekozen zou worden aan te vallen.

Mojtaba’s vader, Opperste leider Ali Khamenei, werd gedood in een van de eerste aanvallen op Iran meer dan een week geleden.

De Amerikaanse strijdkrachten meldden zondag dat een zevende Amerikaan is overleden aan verwondingen opgelopen tijdens Iran’s eerste tegenaanval een week geleden, een dag nadat Trump de terugkeer van de resten van de zes anderen die omkwamen had bijgewoond.

De Amerikaanse en Israëlische aanvallen hebben volgens de Iraanse VN-ambassadeur minstens 1.332 Iraanse burgers gedood en duizenden verwond.

De zich uitbreidende oorlog heeft de oliehandel ernstig getroffen, met schade aan faciliteiten, verstoorde logistiek en verhoogde risico’s voor scheepvaart.

De Amerikaanse olie-futures stegen maandagochtend met meer dan 20% tot het hoogste niveau sinds juli 2022, uit angst voor een krapper wordend aanbod en langdurige verstoringen van de olietransporten door de Straat van Hormuz.

Uitdaging vanuit Teheran
De Iraanse staatsmedia meldden dat de leiding van de Iraanse strijdkrachten trouw heeft gezworen aan Mojtaba Khamenei en dat de Islamitische Revolutionaire Garde in een verklaring zei klaar te zijn om de nieuwe Opperste leider te volgen.

De Assemblee van Experts kwam zondag bijeen om een nieuwe Opperste leider te kiezen ondanks dreigingen dat het orgaan het doelwit zou zijn, zei de Iraanse veiligheidschef Ali Larijani op de staatszender na de aankondiging.

Mojtaba Khamenei kan het land leiden onder de huidige gevoelige omstandigheden, zei Larijani, en riep op tot eenheid rond de nieuwe leider.

De aankondiging volgde op signalen van verzet vanuit Teheran, ondanks Trump’s oproep tot "onvoorwaardelijke overgave." Mohammad Bagher Qalibaf, de voorzitter van het Iraanse parlement, zei eerder dat Teheran geen wapenstilstand zoekt en de agressors zal straffen.

Israël bleef belangrijke Iraanse functionarissen aanvallen, waaronder Abolqasem Babaian, recent benoemd hoofd van het militaire kantoor van de Opperste leider, die werd gedood bij een aanval op zaterdag.

Terwijl de gevechten zondag opliepen, de negende dag van de Amerikaanse en Israëlische campagne tegen Iran, hing er volgens inwoners dikke zwarte rook over Teheran na aanvallen op olieopslagfaciliteiten, die de nacht verlichtten met oranje vlammen.

'Gevaarlijke nieuwe fase'
De woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken, Esmaeil Baghaei, noemde de grootschalige aanval een "gevaarlijke nieuwe fase" van het conflict en een oorlogsmisdaad.

"Door brandstofdepots te raken, brengen de agressors gevaarlijke stoffen en giftige gassen in de lucht," schreef hij op X.

De Israëlische militaire woordvoerder, luitenant-kolonel Nadav Shoshani, vertelde verslaggevers dat de depots werden gebruikt om Iran’s oorlogsinspanningen te voeden, waaronder het produceren of opslaan van aandrijfmateriaal voor ballistische raketten. "Ze zijn een legitiem militair doelwit," zei hij.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zei dat zijn regering door zal gaan met de aanval en Iran’s leiders "genadeloos" zal treffen. "We hebben een georganiseerd plan met veel verrassingen om het regime te destabiliseren en verandering mogelijk te maken," zei hij in een videoboodschap.

Trump zei tegen verslaggevers aan boord van Air Force One dat hij niet op zoek is naar onderhandelingen om het conflict te beëindigen, dat de wereldwijde energieprijzen heeft opgedreven, het bedrijfsleven verstoort en het luchtverkeer belemmert.

"Op een gegeven moment, denk ik niet dat er nog iemand zal zijn om te zeggen: 'We geven ons over'," zei hij.