De recente verklaring van de Vereniging van Medici in Suriname (VMS) over de besteding van middelen bij het Staatsziekenfonds (SZF) roept niet alleen vragen op over governance, maar ook over consistentie en morele geloofwaardigheid. Niemand ontkent dat transparantie, verantwoord bestuur en prioritering van patiëntenzorg essentieel zijn. Maar wanneer de VMS vandaag alarm slaat, mag de samenleving ook verwachten dat diezelfde waakzaamheid in het recente verleden zichtbaar was.

Selectieve verontwaardiging?
Tussen 2020 en 2025 waren er ernstige signalen dat personen die in een bepaalde familierelatie staan tot de leiding van de VMS betrokken waren bij het concentreren en monopoliseren van de medicatievoorziening. Destijds bleef het stil. Waar was toen de publieke bezorgdheid over marktverstoring, prijsopdrijving en mogelijke belangenverstrengeling vanuit de VMS?

Toen bekend werd dat TMS Global zogeheten wurgcontracten sloot met het Bedrijf Geneesmiddelen Voorziening Suriname (BGVS) en het Wanica Ziekenhuis, bleef een krachtige en principiële reactie eveneens uit. Contractuele constructies die de onderhandelingspositie van zorginstellingen verzwakken en de kosten voor de samenleving verhogen, raken immers direct aan de betaalbaarheid van zorg.

Eveneens bleef het stil toen onder het bewind van toenmalig minister Amar Ramadhin en onder de directievoering bij BGVS van Maaltie Sardjoe voor USD 1 miljoen aan medische verbruiksartikelen werd aangekocht buiten de geldende inkoopprocedures en protocollen van het bedrijf — en, naar verluidt, zonder duidelijke behoeftebepaling. Het gevolg is dat deze goederen niet marktconform inzetbaar zouden zijn. Dat raakt niet alleen de financiën, maar ook de patiëntveiligheid — toch bleef een luid en publiek signaal van de VMS uit.

Er is bovendien een klacht ingediend bij politiepost Munder inzake vermeende verduistering van meer dan SRD 1 miljoen aan technische apparatuur en IDB-middelen tegen oud-minister Ramadhin. Die kwestie sleept zich voort, maar ook daarover horen wij geen nadrukkelijke oproep van de VMS tot transparantie en voortvarende afhandeling richting het Openbaar Ministerie.

Gelijke maatstaven
Wanneer de VMS stelt dat “elke besteding die niet direct bijdraagt aan patiëntenzorg moeilijk te verantwoorden is”, verdient dat principe brede steun — mits het consequent wordt toegepast. Integriteit is geen instrument dat men selectief hanteert, afhankelijk van wie bestuurt of welke politieke constellatie van kracht is.

De gezondheidszorg in ons land verkeert inderdaad in zwaar weer: tekorten, personeelsuitstroom en logistieke knelpunten zijn structurele problemen die zich met name tussen 2020 en 2025 nadrukkelijk hebben voorgedaan. Herstel van vertrouwen vraagt om een integrale benadering. Dat betekent óók kritisch kijken naar aanbestedingspraktijken, contractvorming, medicatie-inkoop, belangenverstrengeling en marktconcentratie — ongeacht onder wiens verantwoordelijkheid die plaatsvonden.

Oproep tot objectieve hervorming
Als hervorming van het zorgstelsel het doel is, dan moet het debat worden gevoerd op basis van feiten, transparantie en wederzijdse verantwoordelijkheid. Niet via selectieve publieke statements, maar via concrete voorstellen. In de kwestie-Oemraw bij het SZF blijkt dat de regering niet schroomt om volledige openheid te geven, tot in het hoogste college van staat, De Nationale Assemblee.

De samenleving heeft recht op consistent leiderschap binnen álle schakels van de zorgketen — inclusief beroepsorganisaties. Wie vandaag alarm slaat, moet ook bereid zijn het eigen verleden onder dezelfde loep te leggen.

Alleen dan kan het vertrouwen werkelijk worden hersteld.

Steve Esser