Swami Girdhari, secretaris van de VES
De Vereniging van Economisten in Suriname (VES) heeft met verbazing en afkeuring gereageerd op de verlaging van de royalty op goudexporten uit de kleinschalige goudwinning. Volgens secretaris Swami Girdhari ondergraaft de maatregel het eigen beleid van de regering en komt zij neer op het belonen van goudsmokkel.

President Jennifer Simons gaf donderdag in het radioprogramma ABC Actueel aan dat de royalty is verlaagd van 5,5 naar 4,5 procent om goudsmokkel tegen te gaan. Door de lasten te verlichten zouden goudondernemers volgens de regering eerder geneigd zijn de verplichte royalty af te dragen in plaats van goud illegaal uit te voeren.

Volgens Girdhari roept deze redenering echter fundamentele vragen op. “Goudsmokkel is een criminele daad die de samenleving schaadt. Ondernemers die zich daaraan schuldig maken, horen te worden aangepakt en bestraft, niet tegemoetgekomen,” stelt hij in een reactie aan Starnieuws. De VES wijst erop dat de regering zelf het uitgangspunt hanteert dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen.

De economenvereniging wijst er verder op dat in de ontwerpbegroting 2026 juist wordt gesproken over het aanscherpen van het heffings- en inningsbeleid, meer controles en een sectorale benadering om de compliance te verbeteren, ook binnen de goudsector. “Door nu de royalty te verlagen, ondergraaft de regering haar eigen aangekondigde beleid,” benadrukt Girdhari.

Hij herinnert eraan dat de vorige regering in haar herstelplan zelfs uitging van een verhoging van de royalty op goud uit de kleinschalige winning van 2,75 naar 7,5 procent, maar uiteindelijk bleef steken op 5,5 procent. Volgens de VES toont dit aan hoe groot de invloed van de goudlobby is, een invloed die volgens Girdhari ook in de huidige regering doorwerkt.

De VES benadrukt dat de internationale goudprijs inmiddels meer dan twee keer zo hoog ligt als enkele jaren geleden en momenteel boven de USD 155.000 per kilo uitkomt, terwijl de productiekosten nauwelijks zijn gestegen. Hierdoor maken goudondernemers volgens de organisatie aanzienlijke winsten, zelfs overwinsten. “Juist dan zou het logisch zijn dat de royalty zonder problemen wordt afgedragen,” stelt Girdhari, die erop wijst dat de staatsinkomsten uit goud desondanks achterblijven, met goudsmokkel als veelgenoemde verklaring.

Volgens de economenvereniging is goudsmokkel een economisch delict dat streng moet worden bestreden. In plaats daarvan kiest de regering volgens haar nu voor een maatregel die vooral in het voordeel is van ondernemers die zich niet aan de regels houden. Girdhari noemt het naïef om te veronderstellen dat dezelfde groep nu wel loyaal zal afdragen.

De VES trekt een principiële vergelijking. “Als winkeliers morgen besluiten om geen btw meer af te dragen, verlaagt de regering die belasting dan ook? En als ondernemers stoppen met het betalen van inkomstenbelasting, wordt die dan eveneens verlaagd?” vraagt Girdhari zich af. “Recht voor één moet recht voor allen zijn.”