Het Nationale Reparatie Platform en het Marron Platform Suriname hebben het Actieprogramma: Herstelbetalingen van Surinaamse Slavenhandel en Slavernij officieel gepresenteerd. Dit omvangrijke document vormt de basis voor een onderbouwd voorstel aan de Nederlandse regering, waarin gepleit wordt voor structurele compensatie voor de materiële en immateriële schade die Suriname heeft geleden onder het Nederlandse slavernijverleden. Het actieprogramma wordt maandag aangeboden aan de Nederlandse regering, via haar ambassade in Paramaribo. 

Het actieprogramma maakt gebruik van recente internationale analyses, waaronder het gezaghebbende Brattle-rapport (2023), dat de totale mondiale schade door slavernij berekent op meer dan US$ 130.000 miljard, stellen de organisaties. Voor Suriname komt de toegekende schade bij een rentevoet van 2.5% uit op US$ 2.780 miljard. Met een diplomatiek bepleite korting van 40% wordt een realistische netto claim van US$ 1.668 miljard voorgesteld.

Individueel en collectief herstel
Van het nettobedrag is ongeveer 2% bestemd voor directe compensatie aan circa 600.000 nazaten van tot slaaf gemaakten en Inheemse volkeren, wat neerkomt op US$ 50.000 per persoon. De overige ruim 98% wordt ondergebracht in een Nationaal Herstelfonds, dat over een periode van 50 jaar jaarlijks ruim US$ 32 miljard zal investeren in structurele ontwikkeling. Hierbij gaat het onder andere om onderwijs, gezondheidszorg, economische versterking, infrastructuur, klimaatreparatie en landrechten.

Herstel als investering in de toekomst
Het actieprogramma stelt herstelbetalingen niet voor als liefdadigheid, maar als noodzakelijke rechtvaardiging voor historisch onrecht. De voorgestelde maatregelen zijn gericht op structurele versterking van de nationale ontwikkeling. Het Nationaal Herstelfonds zal beheerd worden door een Herstelraad waarin vertegenwoordigers van nazatengemeenschappen, de overheid, deskundigen en internationale partners zitting hebben. Transparantie, jaarlijkse audits en publieke verantwoording vormen de basis van het beheermodel.

Strategische route: diplomatiek, juridisch en bestuurlijk
De routekaart naar herstel bestaat uit drie sporen: een diplomatieke benadering in samenwerking met Caricom en internationale partners; juridische voorbereiding via mensenrechtenkaders; en de versterking van nationale uitvoeringsstructuren, waaronder de oprichting van een Herstelautoriteit en een Nazatenregister.

De initiatiefnemers doen een oproep aan alle politieke partijen, maatschappelijke organisaties, diaspora-instellingen en burgers in Suriname en daarbuiten om zich achter dit programma te scharen. De cijfers zijn helder. De strategie is haalbaar. De urgentie is groot. Nu is het tijd voor gezamenlijk leiderschap en daadwerkelijke stappen richting herstel, wordt benadrukt.