Column: De les van een onverwacht afscheid

De dood van Chan Santokhi kwam voor velen als een schok. Niet alleen voor zijn familie en partij, maar voor een hele samenleving die hem kende – of dacht te kennen. Want hoe bereid je je voor op een plotselinge dood? Hoe plaats je het moment waarop iemand die gisteren nog sprak, liep en plannen maakte, er vandaag ineens niet meer is?

Het leven is betrekkelijk. We weten het, we zeggen het, maar we leven er zelden naar. Tot de dood zich aandient – plotseling, onverbiddelijk, zonder aankondiging. Dan pas dringt de waarheid echt door bij velen: niemand is uitgezonderd. Niet de machtige, niet de geliefde, niet de bekritiseerde. Het is nooit fijn als iemand doodgaat, zeker niet voor de nabestaanden. Hun verlies is rauw, persoonlijk en onherstelbaar – los van hoe de buitenwereld naar die persoon keek.

Santokhi was een man van betekenis, of je van hem hield of niet. Hij droeg verantwoordelijkheid, maakte keuzes en liet sporen na in het land dat hij diende. Met 45.894 stemmen kreeg hij het vertrouwen van velen. Voor sommigen was hij een leider om te koesteren, voor anderen een bron van teleurstelling of kritiek. Dat is de realiteit van leiderschap: de meningen zijn vaak verdeeld.

Maar de dood kent geen politieke kleur. Op het moment dat het leven van een mens stopt, vallen titels weg. President, partijleider, assembleelid - het wordt stil. Wat overblijft is de mens die niet meer is. De stem die zwijgt. De aanwezigheid die verandert in herinnering. En juist daar wordt iets zichtbaar dat wij vaak vergeten: dat wij, ondanks al onze verschillen, kwetsbaar, breekbaar en tijdelijk zijn.

Toch zien we zelfs in de dood hoe moeilijk het is om die eenvoud te omarmen. Waar velen stilstaan, rouwen en reflecteren, kiezen anderen voor harde woorden, voor afrekening, voor kilte. Alsof de dood niet al genoeg zegt. Alsof wij niet zelf ooit aan diezelfde grens zullen staan.
We lopen, plannen, discussiëren, strijden – alsof morgen vanzelfsprekend is. Maar de waarheid is dat niemand weet wanneer er op zijn deur wordt geklopt. En als dat moment komt, wat blijft er dan over?
Niet de functies.
Niet de titels.
Niet de stemmen.

Maar de sporen die we hebben achtergelaten in mensen.
De manier waarop we hebben geleefd.
De ruimte die we hebben gemaakt voor anderen.

Misschien is dat de uitnodiging die in deze stilte besloten ligt:
Om zachter te worden.
Bewuster te leven.
Minder te haten.
Meer te begrijpen.

Want uiteindelijk zijn we allemaal reizigers, op weg naar hetzelfde einde - alleen weten we niet wanneer onze halte komt.
Het leven is fragiel.